öþ—¨�¤ öþ¢ó�ø ¥� ¢÷� ü÷‘÷¡¨
 
 
 

üóþ¡ –¤‘“ä öþ� ¤û‘à ¤¢ .¢÷÷îüõ –“Ÿ¬ �¢¡ –¨�ø¡ ù¤‘“ ¤¢ ý¤‘þ¨“ ô¢¤õ
–¨�ø¡ " ùî ¢÷¨¤•üõ ‘õ ¥� ü÷‘úð‘÷ ¤ø¯“ ùî ü—ìø ‘õ� Š¢¨¤üõ ¤à÷“ ù¢‘¨
.–¨� –¡¨ ¤‘þ¨“ ö¢�¢ ’�ø› "Œ–¨þ� �¢¡

ø— –¨�ø¡ !�¤‘ð¢¤ø¤•" Š¢÷�ù¢¤îüõ ‘ä¢ éó—¡õ ’û�£õ ¥� ý¤‘þ¨“ ô¢¤õ ¥ø¤õ� ù“ ‘—
.ôþ¤“üõ ¤¨“ ö‘õþ� ‘“ üð¢÷¥ ¤¢ �¢¡ –¨�ø¡ ô‘›÷� ý�¤“ ‘õ öø÷î� ø ".¢þ�¤¢ –þãì�ø“
üð¢÷¥ íþ ¤¢ �¢¡ –¨�ø¡ ý�¤“ ‘õ ùî÷þ� :–¨� ­þì÷ ø ¢® ý¤¢ì ùóŽ¨õ öþ� ‘õ�
.ôþ÷îüõ ‘ä¢ ö� ñþõî— ø ô‘›÷� ý�¤“ ö� ‘“ ö‘õ¥õû ø Šôþ¤“üõ ¤¨“ ö‘õþ�‘“

ë쟗 ü÷ãõ ù“ �¢¡ –¨�ø¡":ôþøð“ ö‘—þ�¤“ �¢¡ –¨�ø¡ ôøúêõ ø ‘÷ãõ ¥� ôóþ‘õ
".–¨� ©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ�

ë쟗 ý‘÷ãõ ù“ ©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ� ë쟗 Œ–¨þ� "©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ� ë쟗" ý‘÷ãõ ’¡
üõ‘õ— Š�øŸ ø ô¢� ¤“ ¥î¤õ—õ –¨� ¤�¤ì Š¤ðþ¢ –¤‘“ã“ .–¨� ö¥ ø ¢¤õ ñ�ù¢þ� ö—ê‘þ
¤¢ .¢÷¤ø�¤¢ –þãì�ø“ �¤ �øŸ ø ô¢� ñ�ù¢þ� ø ù¢ª ¢Ÿ—õ ¢Ÿ�ø ¢ø›ø íþ ¤¢ ©÷þ¤ê�
.–¨� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ñþõî— ý‘÷ãõ ù“ �¢¡ –¨�ø¡ Š"üúó� ñ¬�" ý‘û©¥øõ�

**

é¢û ñþõî— ù“‘™õ ù“ �¤ ö� ‘õ Œ–¨þ� "ù¢�ø÷‘¡ öø÷‘î "ù‘ð¢þ¢ ¥� �¢¡ –¨�ø¡
ö—ª�¢ ‘“ ëó¯õ ¤ø¯“ Š¢þ¤ê� �¤ –�¢ø›øõ üõ‘õ— �¢¡ ü—ìø .ôþ÷þ“üõ �¢¡ ©÷þ¤ê�
¥� ©ê¢û ‘— –¨�¢¡ –¨�ø¡ öþ� Šüãþ“¯ ¤ø¯“ .¢¥ –¨¢ ¤‘î öþ� ù“ «‘¡ üê¢û
ù¯ì÷ �øŸ ø ô¢� Œ–¨� ü¨î ù� ¤“ ¥î¤õ—õ é¢û öþ� ñ‘Ÿ .¢“‘þ ë쟗 ©÷þ¤ê�
Š©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ� ë쟗 Š�¤ �¢¡ é¢û ñþó¢ öþ� ù“ ø Š¢÷¢ø“ é¢û öþ� ý¥î¤õ
.ô÷�¢üõ �øŸ ø ô¢� ¤“ ¥î¤õ—õ

¤‘ú� ý¤þðñîª ü÷ãõ ù“ âì�ø ¤¢ Œ–¨þ� "©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ� ë쟗" ý‘÷ãõ ñ‘Ÿ
ùî ý�ù÷øð“ Š–¨�¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ üð¢�ø÷‘¡ ùþ‘• Šü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� .–¨� ü¨‘¨� ùþ‘•
¢Ÿ—õ òõ‘î ý¤þ£•‘÷ üŽ�¢› ¤ø¯“ Šù¢ª ñ�ù¢þ� šø¥ íþ �¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ ý�øŸ ø ô¢�
ñîª ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� öþ� ùî ü÷‘õ¥ .¢÷û¢ ¢óø— (ü“ø¡) ö�¢÷¥¤ê ù“ ø Šù—ªð
¢÷û�ø¡÷ ¤¢‘ì ø ù¢ª ¢Ÿ—õ �¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ üŽøª‘÷¥ ëªä ù¯¨�ø“ �øŸ ø ô¢� Š–ê¤ð
.¢÷þ‘õ÷ í¤— �¤ üúó� ëªä ù¥øŸ ùî ¢ø“

**

é¢û .¢ø“÷ �øŸ ø ô¢� ö¢¤î ‘ª‘õ— ‘ú÷— ø� é¢û Œ¢ø“ ù� �¢¡ ©÷þ¤ê� é¢û
�¢¡ ©÷þ¤ê� é¢û .¢÷¤þõ“ ø ù¢ª ¤þ• ö‘ªõ�¢î ¤û ùî ¢ø“÷ öþ� ö¥ ø ¢¤õ ©÷þ¤ê�
§÷› ‘“ ¯‘“—¤� ¤¢ �¤ ¢ø¡ –‘¨‘¨Ÿ� ùî ü÷‘õ¥ ø ù¢øõ÷ ¢ª¤ �øŸ ø ô¢� ‘— ¢ø“ öþ�
ø öþõ¥ Š�¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ (ù¢�ø÷‘¡) ëªä ù‘ðþ‘› §þ¨‘— ‘“ Š¢÷¢¤îüõ í¤¢ éó‘¡õ
�øŸ ø –ªú“ ù¢÷þ‘õ÷ (¤î£õ) ô¢� ù‘ðþ‘› öþ� ¤¢ .¢÷÷þ¤ê‘þ“ �¤ –þ¤ª“ öþ—¨�¤ –ªú“
Šëªä ¤“ ¥î¤õ—õ Š�øŸ ø ô¢� ùî ¤ø¯÷‘õû §•¨ .¢÷¢ø“üõ öþõ¥ ù¢÷þ‘õ÷ (˜÷øõ)
üîþ ¢ø¡“ ¢ø¡ ¤ø¯“ ¥þ÷ öþõ¥ ø (žø¤ ý‘þ÷¢) –ªú“ Š¢÷¢ªþõ ¢Ÿ—õ üìê� ¤ø¯“
.¢÷¢ªüõ

**

‘ú÷� ¢ø“ ¤�¤ì ùî ¢ø“ üª¥¤� ¤• ù¢÷þ� Š �øŸ ø ô¢� ©÷þ¤ê� ùàŸó ¥� ¤—õúõ Š�¢¡ ý�¤“
.¢÷¤ø�¤¢ –þãì�ø“ �¤ ö� Šëªä ¤“ ¥î¤õ—õ Šü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ñþõî— ‘“

**

¤—ªþ“ ø ¢þ¤ê� Šý¢¤ê ý¥î¤õ ô‘ìõ¤¢ Š(+)–“™õ ù¢÷þ‘õ÷ ö‘¨“ �¤ ô¢� Š©¤¨• �¢¡
Š–ª�¢üõ –¨ø¢ �¤ ©¤¨• �¢¡ ùîþ÷‘õ¥ .–ª�¢üõ –¨ø¢ �¤ ø� ý¤ðþ¢ ¥þ� ¤û ¥�
Š–ª�¢üõ –¨ø¢ Š©¤—¡¢ ùî ôû ü—ìø Šø¤÷þ� ¥� .¢ø“ (ù÷‘™÷øõ) ù÷‘÷¥ ëªä ©ìªä
.¢ø“ (ù÷�¤î£õ) ù÷�¢¤õ ëªä Š©ìªä Š–ª�¢üõ

ô‘ìõ ø ‘ª÷õ .¢÷¢ø“ ù¢ª ¢Ÿ—õ ñ“‘ì—õ ù¯“�¤ öþóø� öþ� ¤“ ¥î¤õ—õ �øŸ ø ô¢� ¤ð�
ý‘úóøãêõ �¤ ö�¢÷¥¤ê ‘õ ñþó¢ öþ� ù“ .¢ªüõ ù¢þ¤ê� öþø÷ ëªä öþ� ¤“ ¥î¤õ—õ üõø¨
.¢÷ª‘“ ù¥‘— ¢þõ� ö‘õ‘ðªþ• ¢÷÷�ø—þõ ùî ü÷‘¨î Šôþõ‘÷üõ ëªä

¢óø—õ öþ¢ó�ø ëªä ø �¢¡ ëªä ù¢÷þ‘õ÷ ü¨‘¨� ý‘û¢ø›ø ø ¤ûø› ö‘¨“ Š�øŸ ø ô¢�
.–ª�¢üõ –¨ø¢ ‘ú÷� ¢ø¡ ù¥�¢÷� ù“ �¤ �øŸ ø ô¢� ö�¢÷¥¤ê �¢¡ Š¤¯‘¡ öþ� ù“ .¢÷¢ª
.¢¤þðüõ ñîª ù÷øð öþ� ñøãêõ ù¨ é¢û .¢þ÷�¢üõ ñøãêõ ù¨ é¢û ù¤‘“¤¢ ‘õª

**

ñ�ù¢þ� ë쟗 ø ©÷þ¤ê� é¢û ö¢õ�¤¢ –þãì�ø“ ‘ú÷‘¨÷� ‘“ ¯‘“—¤� ¤¢ �¢¡ –¨�ø¡
¥� ‘ú÷� ¢‘Ÿ—� ø ö‘÷¥ ø ö�¢¤õ š�ø¢¥� ‘“ ¯ìê ©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ� ë쟗 .–¨� ©÷þ¤ê�
�¤ ö—ª�¢ (¢÷¥¤ê)¤—¡¢ ø ¤¨• ¢þ‘“ ‘ú÷� §•¨ .¢¨¤üõ÷ ö‘þ‘• ù“ ëªä ëþ¤¯
ùõû ö� ¤¢ ùî ¢÷¤þðüõ ñîª üó¬� ¥� öþõ¥ ø –ªú“ ùî÷þ� ¤¯‘¡“ Š¢÷÷î ù“¤›—
¥ø¤õ� Š¢¤�¢ ¢ø›ø ¥ø¤þ¢ ¤ð� .¢÷�ù—¨øþ• ôû ù“ ’ìä ø øó› ŠöþŽ‘• ø ò‘“ ¯“�ø¤ ¤¢ ¥þ�
ôû ù“ ¢þ‘“ ¥þ� ùõû .¢¤�¢ ¢ø›ø ôû �¢¤ê Š¢¤�¢ ¢ø›ø ¥ø¤õ� ¤ð� ø Š¢¤�¢ ¢ø›ø ¥þ÷
¯ìê Šù÷ ùî üŽ�¢¤ê Š¢ª‘“ ù—ª�¢ ¢ø›ø ö¥ ø ¤ûøª ‘ú÷— ¤ð� .¢÷øª ¯“—¤õ ø ñ¬—õ
ù¢þ¨¤ ü�ø• ù“ ¥þ� ùõû Š¢ª‘“ ù—ª�¢÷ ¢ø›ø üŽ�¢¤ê ¤ð� .–ª�¢ ¢û�ø¡ ¢ø›ø ¥ø¤õ�
ü÷�¢÷¥¤ê ¢þ‘“ ù‘ð÷� Š¢÷¤�¢ ¤�¤ì ¤—ò‘“ ô‘ìõ ¤¢ ö¥ ø ¤ûøª ¤ð� .¢ø“ ¢÷û�ø¡ ‘÷ãõü“ ø
ýò‘“ ô‘ìõ) Š¢ª‘“ ù—ª�¢÷ ¢ø›ø öþŽ‘• (ô‘ìõ) ¤ð� Š¢÷ª‘“ ù—ª�¢ ¢ø›ø ¤—öþŽ‘• ô‘ìõ ¤¢
–¨�¤ ø ŠöþŽ‘• ø ò‘“ ¯“�ø¤ ù¢÷¤þ𤓠¤¢ öþõ¥ ø –ªú“ ñ¬� .¢¤�¢÷ üŽ‘÷ãõ (‘ú÷�
.¢÷¤ø�üõ¤¢ ôà÷ ù“ �¤ ”� ø –¨�¤ ö¥ ø ¤ûøª Š–¨� ”� ø

ù¢�ø÷‘¡ ö� öþ¢ó�ø Š¢÷¢¤î š�ø¢¥� ý�ù¢�ø÷‘¡ ö�¤—¡¢ ø ö�¤¨• üõ‘õ— ùîþ÷‘õ¥ Šø¤÷þ� ¥�
ù¢ª öþ¢ó�ø ö¥ ø ¤ûøª ùîþ÷‘õ¥ .¢÷�ù¢÷‘¨¤ ö‘þ‘• ù“ �¤ ö‘ª—þóøŽ¨õ ùî ¢÷ªþ¢÷�üõ
.¢“‘þüõ ë쟗 öþŽ‘• ø ò‘“ ¯“�ø¤ ¤‘“ öþóø� ý�¤“ Š¢÷¢¤î š�ø¢¥� ö‘ª÷�¢÷¥¤ê ùîþ—ìø ø
.¢¢¤ðüõ ¤‘îª� ¤à÷ ¢¤øõ ñ�ù¢þ� Š¢“‘þ ë쟗 öþŽ‘• ø ò‘“ ¯“�ø¤ öþ� ùîþ÷‘õ¥ ‘ú÷—
ù¢ª öþ¢ó�ø ùîþ÷‘õ¥ ‘ú÷— ‘õ� Š¢÷øªüõ ¢Ÿ—õ ”� ø –¨�¤ ù¯“�¤ ¤¢ ö¥ ø ¤ûøª
ý¢øõä ø üìê� ù¯“�¤ Š¢÷¢�¢ ñîª �¤ öþŽ‘• ø ò‘“ ù¯“�¤ Šö‘ª÷�¢÷¥¤ê üû�¤õú“ ø
.¢÷ª¡“ ë쟗 �¤ ýø¤î ý‘þ÷¢ ¤þðõó‘ä ñ�ù¢þ� ¢÷÷�ø—üõ ‘ú÷� ø ù¢ª ñ¬—õ ôú“
ýø¤î ¯þŸõ íþ ñì�ò Š¢÷¢÷øþ•“ öþ� ù“ ôû ö�¤û�ø¡ ø ö�¤¢�¤“ ùî ü—ìø ùøòã“
ý�ù¥øŸ ôþ÷�ø—“ –¨þ‘“üõ Šë쟗 ñ‘Ÿ ¤¢ ñ�ù¢þ� ñþõî— ý�¤“ .¢¤þðüõ ñîª
ö‘ªõ�¢î ¤û ö¥ ø ¢¤õ ùîþ—ìø .¢÷¢÷øþ•“ ôú“ üìê� ø ý¢øõä ö� ¤¢ ùî ôþ¥‘¨“ �¤
‘— ¢ø“ ¢÷û�ø¡ ¤¢‘ì Š¢÷÷î §‘¨Ÿ� �¤ ù—ê‘þ ë쟗 ñ�ù¢þ� ù¥øŸ ø¢ öþ� ¢÷—¨÷�ø—
öø÷‘î ùî –¨� ý¥þ� öþ� Œ–¨� ü÷ãõ ù� ù“ ùóŽ¨õ öþ� .¢÷÷î üð¢÷¥ �¤ "ñ�ù¢þ�"
©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ� ô‘›÷� ùî ôþŽøð“ ôþ÷�ø—üõ öþ�¤“‘÷“ .¢õ‘÷üõ ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� �¤ ö�
.–¨� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ñþõî— ý‘÷ãõ ù“

**

ùóŸ¤õ ù¨ ¥� "ô¢ø¡" ¥� áø¤ª ‘“ ¢þ‘“ «¡ª .¢ª‘“ ©¢ø¡ ö�¤ð÷ ø §•�øó¢ ¢þ‘“÷ ¢¤ê
ùóŸ¤õ ù¨ öþ� ù¯“�¤ .¢÷¥¤ê ø ñ“‘ì—õ šø¥ Šô¢ø¡ :¢÷¤�¤ì öþ� ¥� ùóŸ¤õ ù¨ öþ� .¢¤£ð“
ø ñþõî— ø Š–¨� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� Š�¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ (¢÷¥¤ê ø ñ“‘ì—õ šø¥ Šô¢ø¡)
.–¨�¢¡ ©÷þ¤ê� é¢û Šö� ô‘›÷�

**

ü÷ãõ ù“ ö¥ ø ¢¤õ ý�¤“ Šöø÷‘î üúó� ñ¬� ¤¢ ù¢ª ¤î£ Š"�¢¡ ©÷þ¤ê� é¢û ñþõî—"
�¢¡ ø ù¢ª÷ ¢Ÿ—õ ëªä ¯¨ø— öþ¢ó�ø ùî ü÷‘õ¥ ‘— ‘õ� .–¨� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ñþõî—
ö‘ª÷�¢÷¥¤ê ù“ ‘ú÷� ëþ¤¯ ¥� �¢¡ ëó¯õ ëªä Šö� ‘“ ö‘õ¥õû ø Šù¢þ¢¤ð÷ ö ‘ú÷� ¤¢
‘ú÷— �¢¡ ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� .¢þ�¤¢ –þãì�ø“ ¢÷�ø—üõ÷ ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� Š¢¢¤ð÷ ñì—÷õ
(žø¤ ý‘þ÷¢) –ªú“ ¥� ùî öþ¥‘è� ’—�¤õ ùó¨ó¨ ù“ ù›ø— ‘“ ùî ¢øªüõ ñþõî— ü÷‘õ¥
œþû öø¢“ Šù�¤ ù÷‘þõ ù‘ð—¨þ� íþ ù“‘™õ ù“ Šù¢�ø÷‘¡ ëþ¤¯ ¥� ëªä Š¢øªüõ áø¤ª
Š�¢¡ ùî ôþ¥øõ‘þ“ ô¢¤õ ù“ ¢þ‘“ ù›þ—÷ ¤¢ .¢¢¤ð ñì—÷õ ö�¢÷¥¤ê ù“ üû‘“—ª� ø ñ‘îª�
ùî ôþû¢ ôþóã— ö‘÷¥ ù“ ¢þ‘“ .¢÷¤�¢“ –¨ø¢ ùî ôþû¢ ôþóã— ‘ú÷� ù“ ø –¨� ü“ø¡ ý�¢¡
ôþû¢ ©¥øõ� ö�¢¤õ ù“ ¢þ‘“ .¢÷¤�¢“ –¨ø¢ �¤ ö‘ª÷�¢÷¥¤ê ø ö‘ª÷�¤ûøª Š�¢¡ ù÷øð�
é¢û ô‘›÷� ø ñþõî— �¤ öþ� ‘õ .¢÷¤�¢“ –¨ø¢ �¤ ö‘ª÷�¢÷¥¤ê ø ö‘ª÷‘÷¥ Š�¢¡ ù÷øð� ùî
.ôþõ‘÷üõ ñøãêõ ù¨

**

ù¢�ø÷‘¡ ë쟗 ý�¤“ ‘— ¢ø“ öþ� �¢¡ ñ�ù¢þ� Œ¢ø“ ù� ‘õ ùþóø� ¢�¢›� ý�¤“ �¢¡ ñ�ù¢þ�
ù¢�ø÷‘¡ öþ� ý¥î¤õ ù¯ì÷ §•¨ .¢÷¥ ¢÷øþ• ôú“ �¤ ñ�ù¢þ� ü÷¥ ø ¢¤õ Šñ�ù¢þ�
Šöþ¢ó�ø ‘“ Šù¢�ø÷‘¡ ô‘›÷�¤¨ .–¨� ö¥ ‘þ ¢¤õ ý¥î¤õ ù¯ì÷ Œ–¨þ� ñ�ù¢þ�
ùî ü—ìø .–¨� �¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ ùø¤ð íþ ŠüŽøª‘÷¥ üð—¨øþ• ø ¯‘“—¤� ø ö�¢÷¥¤ê
ö� ùî ôþ÷îüõ –ê‘þ¤¢ ’�ø› "Œ–¨þ� ùø¤ð öþ� ý¥î¤õ ù¯ì÷" ôþ¨¤•üõ
öþ� �¢¡ –¨�ø¡ ùî ôþ¤þð“ ù›þ—÷ ôþ÷�ø—üõ ø¤÷þ� ¥� .–¨�¢¡ ëªä ý¥î¤õ ù¯ì÷
.¢÷÷î ñõ‘î �¤ ù¢�ø÷‘¡ íþ ø ù¢ª ¢Ÿ—õ ø� ¤“ ¥î¤õ—õ ¤ðþ¢îþ ‘“ ö¥ ø ¢¤õ ùî –¨�

**

ý¢‘Ÿ—� ¥þ÷ ö‘ªü“¨÷ ¢‘Ÿ—� Š¢÷¢ø“ ù¢ª ¢Ÿ—õ ôû‘“ �¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ �øŸ ø ô¢� ¤ð�
¤¢ ù¢ª ¢óø—õ ö�¢÷¥¤ê .¢ªüõ ëó¯õ üìªä ¥þ÷ ‘ú÷� ëªä öþ�¤“‘÷“ Š¢þ¢¤ðüõ ëó¯õ
ù¥øŸ öþ� öø¤¢ ¤¢ öþ÷�õû ø ¢÷¢¤îüõ –ê‘þ¤¢ ëó¯õ ëªä Šëó¯õ ëªä öþ� ù¥øŸ
.¢¤�¢÷ ¢ø›ø ëó¯õ ëªä ù¥øŸ ¤¢ ý¢‘®— ‘þ ­ì‘÷— .¢÷¢ªüõ ö ëó¯õ ëªä
¤“ ø ù¢þ¢¤ð ö ‘õ ¤¢ ëó¯õ ëªä Šôþ¤þð ¤�¤ì ù¥øŸ öþ� ‘“ üð÷û‘õû ¤¢ ùîþ—ìø
.–ê‘þ ¢û�ø¡ ¯ó¨— ‘õ ¢ø›ø

ùîþ—ìø .¢÷þ‘õ÷þõ øõ÷ ø ¢ª¤ ëªä ù÷‘¡ öø¤¢ ¤¢ Š’øó¯õ ñ‘õî ¤¢ ö�¢÷¥¤ê
ø öþ¢ó�ø ø ù¢þ¢¤ð ï÷û‘õû ö‘ª÷øõ�¤þ• ý‘®ê üõ‘õ— Š¢÷÷î ¢ª¤ öþ÷�÷þ� ‘ú÷�
ùî –¨� ý¥þ� öþ� .–ê¤ð ¢÷û�ø¡¤�¤ì �¢¡ ¤“�¤“ ¤¢ ©þ‘—¨ ø §‘•¨ ‘“ ö�¢÷¥¤ê
Š¢õ�¤¢ –þãì�ø“ ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ùîþ÷‘õ¥ .ôþ÷�ø¡þõ ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� �¤ ö� ‘õ
ëªä ëó¯õ ù¥øŸ ù‘ð÷� Š¢÷þ� ôû ¢¤ð ö�¤—¡¢ ø ö�¤¨• Š¤¢‘õ Š¤¢• ùîþ—ìø ü÷ãþ
¤¢ ëªä ëó¯õ ©¥¤� öþ� ö� ¤¢ ùî –¨� ý�ù¥øŸ –ªú“ ø Š–ê‘þ ¢û�ø¡ ë쟗
.–ê‘þ ¢û�ø¡ ©¤—¨ð ¢‘ã“� üõ‘õ—

**

�¤ (üŽøª‘÷¥ ëªä) ¤ûøª ø ö¥ ’óì ¢þ‘“ –¨¡÷ Šü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� §þ¨‘— ý�¤“
.ôþøª �¤�¢ �¤ öþ¢ó�ø ’óì ø ¢÷¥¤ê ’óì ‘— ¢ø“ ôþû�ø¡ ¤¢‘ì §•¨ .ôþ÷î ù“¤›—

**

ü“ø¡ ö�¢÷¥¤ê ù“ ¢÷÷�ø—“ ‘ú÷� ùî ¢ø“ öþ� �øŸ ø ô¢� ‘“ ¯‘“—¤� ¤¢ �¢¡ ©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ�
.¢÷¤ø�¤¢ –þãì�ø“ �¤ �¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ ý‘þ÷¢ íþ ø ù¢�¢ ¢óø—

**

:¢ø“ ¢û�ø¡ öþ� ’�ø› ô—Ÿ ¤ø¯“ Š–¨� ù¢þ¤ê� �¤ ‘þ÷¢ �¤� ùî ôþ¨¤•“ �¢¡ ¥� ¤ð�
ý¢‘ª –¨�ø¡üõ ùî �¤� Š¢þ¤ê� ø� ùî –¨� öþ� ö� ý‘÷ãõ ø Š"¢ø“ ’ø¡ ùî÷þ� ¤¯‘¡“"
.¢þ‘õ÷ ù“¤›— �¤ –£ó ø

ù“ ü“‘þ—¨¢ Œôþ÷î �¢þ• –¨¢ ’ø¡ ü—þãìøõ ø ý¢‘ª ù“ ôþ÷�ø—üõ ù÷øð�
ù›þ—÷ ôþ÷�ø—üõ ø¤÷þ� ¥� .–¨� ¤þ£•ö‘îõ� ëªä ëþ¤¯ ¥� ‘ú÷— ü“ø¡ ø ý¢‘ª
.¢øª ñŽ‘÷ ý¢‘ª ù“ ëªä üãì�ø ñøãêõ íþ ëþ¤¯ ¥� ‘— ¢þ¤ê� �¢¡ ùî ôþ¤þð“
ö¢þ¢ ¥� ‘— ¢�¢ ñîª ©÷þ¤ê� –�¢ø›øõ ù“ ø� .¢þ¤ê� �¤ ‘þ÷¢ öþ� Šëªä ë쟗 ý�¤“ �¢¡
ö¢þ¢ ¥� Š�¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ ù÷‘ìª‘ä ¯“�ø¤ ë쟗 ø ©÷þ¤ê� ø ‘ú÷‘¨÷� üð÷‘ðþ ø ¢‘Ÿ—�
Šéþ�ø¯ Š‘ûù¢�ø÷‘¡ ë쟗 ø �¢¡ ¤“ ¥î¤õ—õ üŽøª‘÷¥ öþ—¨�¤ ¯“�ø¤ ý¤þðñîª
üð÷‘ðþ ø ¢‘Ÿ—� ëþ¤¯ ¥� ø ù¢øõ÷ §‘¨Ÿ� ü󑟪ø¡ öþ—¨�¤ ëªä ý‘þ÷¢ ø Šñþ‘“ì
.¢ø“ öþ� ü—¨�¤“ �¢¡ ©÷þ¤ê� ñ�ù¢þ� .¢þ‘õ÷ –ê‘þ¤¢ ý¢‘ª ø ëªä ‘ú÷� ‘“

‘ú÷— ëªä ö¢õ� ¤¢ –þãì�ø“ ‘õ� .¢ø“ - öþ—¨�¤ ëªä ë쟗 -¥þ� íþ ¯ìê �¢¡ ý‘þø¤
ñ¬‘Ÿ ¤ê÷ íþ ¯¨ø— ‘ú÷— –£ó ø ý¢‘ª Šëªä .¢ø“÷ ¤þ£• ö‘îõ� �¢¡ ¢ø¡ ëþ¤¯ ¥�
.–ê‘þ ¢û�ø¡÷ ë쟗 ñøãêõ íþ öø¢“ ¥ð¤û ø Šù¢ª÷

**

¢øª ø� ëªä ñøãêõ ¢÷�ø—“ ùî ¢ø›øõ íþ ù“ ñ‘Ÿ÷þ� ‘“ Š–¨� ëó¯õ ý¢ø›øõ �¢¡
ö�ø÷ã“ Šñõ‘î ëªä ‘“ ‘ú÷� ùîþ÷‘õ¥ .¢÷—¨û ¤ûøª ø ö¥ �¢¡ ëªä ñøãêõ .¢¤�¢ ¥‘þ÷
¢¤øõ ý¢‘ª ñ�ù¢þ� ù“ ü“‘þ—¨¢ ‘“ �¢¡ Š¢÷¤þðüõ ¤�¤ì ø� ¤“�¤“ ¤¢ �¢¡ ëªä ñøãêõ
.¢ª ¢û�ø¡ –£ó ø –¤¨õ ý�¢¡ Š©¤à÷

**

¢÷ó“ ø üó‘ä üõ‘ìõ ¤¢ ¤ð� .ôþ�ù—ê¤ð ¤�¤ì –ê‘þ¤¢ ø ¢�¢ ý�¤“ ü—þãìøõ ¤¢ ù¤�øõû ‘õ
Šôþ�ù¢¤î –ê‘þ¤¢ ¤ð� Šôþ¤þð ¤�¤ì ù“—¤õ öþŽ‘• ô‘ìõ ¤¢ ùî –¨� ô¥ò Šôþ—¨û ùþ‘•
Šö¢ª ëó¯õ üóä‘ê ý�¤“ ‘þ ëó¯õ ëªä ù“¤›— ý�¤“ ø¤÷þ� ¥� .ôþû¢“ ùî –¨� ý¤ø¤®
.ôþ¤þð ¤�¤ì ñøãêõ –þãìøõ ø ô‘ìõ ¤¢ –¨þ‘“üõ

ñ�ù¢þ� šø¥ ù“ ü“‘þ—¨¢ ¤¢ ø›—¨› ¥� ¢÷�ø—þõ÷ Šñä‘ê ô‘ìõ ¤¢ ëó¯õ ö‘¨÷� íþ
ù� Š–¨� 拉“ ø ù“—¤õ ¢÷ó“ ¤¢ì� ¢¤ê ùî –¨þ÷ ôúõ .¢þ‘õ÷ ý¤�¢¢ø¡ (ëªä)
íþ ‘þ ¢÷õ¤÷û íþ ù� ø Š¢ª‘“ üóóõó�öþ“ –¤¢ì ‘“ üûø¦• ©÷�¢ ø ’þ¢� íþ
.¢øª ñŽ‘÷ ü󑟪ø¡ ù“ ©¢ø¡ ‘ú÷— ¢÷�ø—üõ÷ üû�ø¡îþ÷ ¢¤ê œþû Š¤�¢õ—¨‘þ¨
.–ê‘þ –¨¢ ý¢‘ª ù“ ö�ø—üõ ñøãêõ íþ ö—ª�¢ ‘“ ‘ú÷—

**

�¢¡ öø� .¢þ÷î ¤ø¬— Š¢þ‘õ÷ ùøó› ö� ¤¢ ¢÷�ø—þõ �¢¡ ü󑟪ø¡ ùî �¤ üŽ‘› ‘ê¯ó
.¢ª‘“ öþ¤¡� ¢þ‘“ (... üŽø— ¤¡� ø ñø�...) Š–¨� ¤¡� ¤ð� Š–¨� ñõ‘î ø ëó¯õ ý¢ø›øõ
¢÷�ø—“ ùî ¢ª‘“ üóøãêõ ü• ¤¢ ¢þ‘“þõ Š–¨� ù¢‘—¨þ� ý¥¤õ ¯¡ ¥î¤õ ¤¢ �¢¡ öø� ø
.¢øª ø� ñ“‘ì—õ šø¥

«‘¡ ñøãêõ íþ ¤“ ¥î¤õ—õ ¥þ÷ ý�ùþ‘¨ ù¤�øõû Š¢¤�¢ ¢ø›ø ¢þª¤ø¡ ©“‘— ùî üŽ‘›
ý¢¤ê ¤“�¤“ ¤¢ ù÷ ¢û�ø¡þõ üóä‘ê ô‘ìõ ¤¢ ü¬¡ª Šù“‘ªõ ¤ø¯“ .¢øªüõ ¤�¢þ¢•
.¢ª‘“ ù¢÷û¢ ¤—öþŽ‘• üõ‘ìõ ø –þãì øõ ¤¢ ý¢¤ê ¤“�¤“ ¤¢ ùî ¢ø¡ ¥� ¤—¤“ üõ‘ìõ ¤¢

ù¤þ›÷¥ ñ�ù¢þ� ë쟗 ñøãêõ .¢ø“ ü—¨û ô‘õ— ©÷þ¤ê� ñþó¢ Š�¢¡ ñ�ù¢þ� ë쟗 ø¤÷þ�¥�
ù—“ó� .¢ø“ ¢÷û�ø¡ ö‘¨÷� ‘— –‘÷�øþŸ ¥� ø ö�øþŸ ‘— ©÷þ¤ê� –�¢ø›øõ üõ‘õ—
ù¢þ¥‘è� –�¢ø›øõ öþ¤—î�øî ¥� �¤ ©÷þ¤ê� �¢¡ .¢ª‘“þõ ö� ñõ‘ª ¥þ÷ –ãþ“¯
.¢�¢ ùõ�¢� ¤—𤥓 –�¢ø›øõ ‘“ ø

ñøãêõ íþ Š�¢¡ ¢ø›ø ¥� üª¡“ ¤“�¤“ ¤¢ ¥þ÷ ¢ø›øõ öþ¤—î�øî ü—Ÿ öþ�¤“‘÷“
öþóø� –�¢ø›øõ öþ¤—î�øî Šö¢þ¥¤ø ëªä ¤¢ ëó¯õ ý�¢¡ ý�¤“ ù›þ—÷ ¤¢ .¢øªüõ
üõ¤ð ø íþ¤Ÿ— ¥� ý¤—ªþ“ ö�¥þõ �¢¡ ¢ã“ ù“ ‘›÷� ¥� .¢÷¢þ¢¤ð ø� ñ“‘ì—õ ý‘úóøãêõ
ý¤—𤥓 ø ¤—𤥓 ý‘úóøãêõ ‘“ �¢¡ ù� ¤û ùî÷þ� ù“ ù›ø— ‘“) .¢÷îüõ §‘¨Ÿ� �¤
(.¢¤îüõ ¤�¤ì¤“ ¯‘“—¤�

ëªä ¢÷�ø—üõ �¢¡ ùî üŽ‘› Š–¨� ñþ¬� –�£ ¤¢ ý�ùþ‘• ø §‘¨� (’óì)"ï÷‘› ôþª"
¤þþç— ¥ð¤û "ï÷‘› ôþª" ©¥¤� .¢þ‘õ÷ ¥�¤“� ©ê¢û ¤“ ¥î¤õ—õ �¤ ¢ø¡ ¢ø¢Ÿõ‘÷
ëªä –¨þ‘“üõ ù¤�øõû Š�¢¡ üð¢÷¥ ø –‘þŸ ©¥¤� ü¨¤¤“ ø ˜Ÿ“ ý�¤“ .¢¤î ¢û�ø¡÷
 öþþã— ü÷‘õ¥ ý¢ø›øõ ‘þ ý¥þ� ©¥¤� .ôþ÷î –“Ÿ¬ ö� ¥� ø ù¢�¢ ¤�¤ì ù›ø— ¢¤øõ �¤ ø�
.¢þ‘õ÷ ñþõî— ñ“‘ì—õ ¯“�ø¤ ¤¢ šø¥ ö�ø÷ã“ �¤ ©—þóøŽ¨õ ùî ¢øªüõ

Œ¢þ�üõ¤¢ –þãì�ø ù“ é¢û öþ� ‘›î .¢¤þðüõ ùõª�¤¨ �¢¡ ’óì ¥� ý¢‘ª öþ�¤“‘÷“
¢û�ø¡ ¤‘îª� –þ¤ª“ üŽ¤õ ’óì ¤¢ �¢¡ üŽ¤õ‘÷ ’óì .–ê‘þ ¢û�ø¡ ë쟗 ¢¤õ ø ö¥ ¤¢
�¤ üŽ‘ûù¢�ø÷‘¡ ø ù—ê‘þ ¤þ™î— üìê� ¤ø¯“ " ï÷‘› ôþª " öþ� ‘“ ô¢¤õ ùîþ÷‘õ¥ .¢ª
¥î¤õ ø –ê‘þ ¢÷û�ø¡ ©¤—¨ð ü÷‘ú› ž¯¨ ¤¢ ‘ûù¢�ø÷‘¡ ö� §•¨ Š¢÷û¢ ñþ
¢ª¤ ‘— ¢�¢ – �øŸ ø ô¢� ù“ Šý�ù¢�ø÷‘¡ öþ÷� ë쟗 ý�¤“ �¢¡ .¢ª ¢÷û�ø¡ ö�
¤“ ¯ó¨— ø ¤þ™î— Š¢ª¤ ùþ‘• §‘¨� ¤“ (–þãõ‘›) –þõøõä ñ¬� .¢÷“‘þ ¤þ™î— ø ù¢øõ÷
.–¨� ù—ê¤ð ñîª ùõû

**

ñŽ‘÷ ü󑟪ø¡ ù“ ‘þ÷¢ öþ� ëþ¤¯ ¥� ‘— –¨�ø¡üõ ø� Œ¢þ¤ê� �¤ ö‘ú› öþ� �¢¡ �¤�
¢÷�ø—üõ÷ üŽ‘ú÷—“ ©¢ø¡ ‘õ� Š–¨� ëó¯õ ý¢ø›ø �¢¡ ùî ôþŽøðüõ ù� ¤ð� .¢øª
ö�ø—þõ ¢ª‘“ ù—ª�¢ ¢ø›ø üóøãêõ ùî ü÷‘õ¥ ‘ú÷— öø� .¢þ‘õ÷ ü󑟪ø¡ §‘¨Ÿ�
.–ê‘þ –¨¢ ý¢‘ª ù“

ñõ‘î Šëó¯õ ©¢ø¡ �¢¡ .–¨þ÷ ©÷�¢ ø –¤¢ì Šñø• Š¢¤�¢ ¥‘þ÷ ö� ù“ �¢¡ ùî ý¥þ�
–¨þ÷ ôúõ .¢¤�¢÷ ¥‘þ÷ –¨¢ öþ� ¥� üŽ‘û¥þ� ù“ öþ�¤“‘÷“ ø –¨� ¥þ� ùõû ¤“ ‘÷�ø— ø
öþ� .¢ø¤“ �¢¡ ©÷þ¤ê� ý�¤ø ù“ ý�ù¤£ ¢÷�ø—üõ÷ Š–¨� ù¢¤î –ꤪþ• ôóä ¤¢ì� ùî
ùî ü—ìø .¢÷îüõ – ü÷ø÷‘ì ø ñ¬� ‘“ ë“‘¯õ ©þ�¤� ø ôà÷ ‘“ ôþàä ü—¨û
ôþ÷�ø—þõ Š–¨� ù—¡�¢÷� ù�¤ ø ù¢þ¤ê� �¤ ¤ø‘÷ú• ø ôþàä ü—¨û öþ� �¢¡ ùî ôþªþ¢÷‘þõ
.–¨� ëó¯õ ø ñõ‘î ý¢÷õª÷�¢ ø� ùî ôþŽøð“

�¢¡ ¤‘÷î ¤¢ ùî ¢¤�¢÷ �¤ ö� –¤¢ì ü¨î Š‘þ÷¢ öþ� ¤¢ Š©÷þ¤ê� –�¢ø›øõ ö‘þõ ¤¢
¤þ£•‘÷¤þþç— ø� öþ÷�õû Š¢ª‘“üõ ñõ‘î ø ëó¯õ ü—¤¢ì ý�¤�¢ ø� ùî÷þ� ¤¯‘¡“ .¢—¨þ‘“
ø� ùî ý¥þ� ‘ú÷— Œ–¨� ö� ¤‘—¨�ø¡ �¢¡ ùî –¨� ý¥þ� ù� .–¨� –�£ó ‘“ ôŽ‘ì ø
ôû ùî –¨� ý¥þ� öþ—¨�¤ ëªä .–¨� öþ—¨�¤ ëªä Š¢¤�¢ ¥‘þ÷ ö� ù“ ëó¯õ ¤ø¯“
.¢÷¤�¢ ¥‘þ÷ ö� ù“ –þ¤ª“ ôû ø �¢¡

¥‘þ÷ –¤¢ì ù“ ø� .–¨� ù¢þ¤ê� �¤ ö� ©¢ø¡ öø� Š¢¤�¢÷ ¥‘þ÷ –ê¤ãõ ø ©÷�¢ ù“ �¢¡
¢÷�ø—þõ öø� Š¢¤�¢÷ ¥‘þ÷ ñø• ù“ öþ÷�õû ø� .–¨� ëó¯õ ¤¢‘ì ¢ø¡ ùî �¤� ¢¤�¢÷
íþ ¯ìê Œ¢¤�¢ ¥‘þ÷ ý¥þ� ù� ù“ ø� §• .¢÷þ¤ê‘þ“ ò¯ ø §‘õó� ¢û�ø¡“ ùî –ìø ¤û
ù“¤›— �¤ ëªä üŽ‘ú÷—“ ¢÷�ø—üõ �¢¡ ‘þ� .¢¤�¢ ¥‘þ÷ ö� ù“ ø� ùî –¨� - ëªä- ¥þ�
ø ¤¨ ëªä ‘“ ¢û�ø¡üõ ùî ö‘÷�÷� ¢÷�ø—üõ÷ �¢¡ ‘þ� ùî ôþ¨¤•“ –¨� öîõõ Œ¢÷î
‘“ �¤ ëªä ùî –¨� üóøãêõ ù“ �¢¡ ¥‘þ÷ öþ¤—ªþ“ !ù÷ ëó¯õ ¤ø¯“ Œ¢ª‘“ ù—ª�¢ ¤‘î
. ôþ¢ø“ ù¢ª÷ ù›ø—õ �¤ ù—î÷ öþ� ü—¨�¤“ ‘õ .¢øª ôþú¨ ø�

**

Œ¢þ¤ê� �¤ ö¥ ø ¢¤õ �¤� ùî –¨� öþ� ñ�ø¨ Š¢ª‘“üõ ëó¯õ ø ñõ‘î ý¢ø›øõ �¢¡ ¤ð�
ùî ¢ø“ üû�¤ ‘ú÷— ùîó“ Šù¢ø“÷ –¤¢ì ø –ê¤ãõ Šñø• ù“ ö—ê‘þ –¨¢ ý�¤“ ‘õó¨õ
.¢þ‘õ÷ §‘¨Ÿ� ý¢‘ª –¨÷�ø—üõ �¢¡ ùóþ¨ø÷�¢“

Šø� ö�¤¨• ø ö�¤—¡¢ ô‘ìõ ¤¢ –þ¤ª“ ø ¤¢• ô‘ìõ ¤¢ Š�¢¡ Šý¥�¢÷�ôª� öþ÷� ¥� ù‘ð÷ ‘“
ëªä ù÷‘ðþ ù¯“�¤ Š¢ª‘“ ù—¨øþ• ôú“ ¤øŸõ öþ� ¤ð� .¢÷û¢üõ ñîª �¤ ö¤‘ì—õ ý¤øŸõ
.–ê¤ ¢û�ø¡÷ öþ“ ¥� ¥ð¤û �¢¡ ø ö¥ Š¢¤õ öþ“

�¤ ëªä ö� ù¥õ ø ù¢¤ø¡ ¢÷øþ• �¢¡ ñþ¬� ëªä ù“ ùî ü¨î ‘þ� Šü÷îüõ ¤îê ù�
‘úóð ¢úª ù¥õ ö¢þª� ý�¤“ ‘û¤ø“÷¥ Œ¢÷î í¤— �¤ �¢¡ ¢÷�ø—þõ ¥ð¤û Š¢ª‘“ ù¢þª�
ù¤ø¢ ¤ð� ü—Ÿ Š–¨� ñð ¢úª ö¢þª� ñ‘Ÿ ¤¢ ùî ý¤ø“÷¥ .¢÷øªüõ ¤û‘à ¤‘ú“ ¤¢
¢û�ø¡ ùõ�¢� ¢ø¡ ¤‘î“ –õø‘ìõ ‘“ Š¢ª‘“ ù¢þ¨¤ ô‘õ—‘“ (ñ¨ä ¤ø“÷¥) ©¤ø¤• ö‘õ¥ ø
.¢�¢

ö� ù“ ø ý¢¤ð¤“ ù¤‘“ø¢ üû�ø¡üõ ùî –¨� ö‘÷�÷� Œ¢÷‘õüõ ù� ù“ �¢¡ ëªä ù¥õ
ö�ø÷ã“ Šëªä ù“ ñ¬—õ ¤øŸõ öþ� ‘“ ñ™õ ¢þóø— ø ñ‘õä� Šüð¢÷¥ ùõû ùîþ÷‘õ¥ .ü“¨�“
ñþ ý�¤“ ñõ‘î ¢¤ê“ ¤¬Ÿ÷õ ö‘÷¥ ø ö�¢¤õ ù‘ð÷� Š¢¢¤ð ¥‘è� Šùþ‘• ø §‘¨�
.¢õ� ¢÷û�ø¡ ¤ðþ¢îþ ýø¨“ ëªä ¤“ ¥î¤õ—õ ý‘ûù¢�ø÷‘¡

�¤� ñ‘Ÿ .¢øª ¤‘îª� ¢þ‘“ ‘þ÷¢ ø –óõ Šùóþ“ì Šùêþ‘¯ íþ Šëªä ¤øŸõ öþ� ¤“ ¥î¤õ—õ
üìªä ù¯“�¤ ü÷‘¨� ù“ ö‘÷¥ ø ö�¢¤õ �¤� Œ–¨� ù¢þ¢¤ð ¤øŸõ ¢ø¡ ëªä ‘îþ¤õ� ¤¢
!¢÷÷îüõ ü¨¤•ó�øŸ� ø ôò¨ ¤ðþ¢îþ ‘“ ý¤‘ð÷� Š¢÷÷îüõ ¤�¤ì¤“

**

ø íþ¤Ÿ— ¢÷�ø—þõ÷ üŽ‘ú÷—“ ©¢ø¡ ùî ¢ø“ öþ� ¢þ¤ê� �¤ ö¥ ø ¢¤õ �¢¡ ùî÷þ� ñþó¢
ö�ø—þõ ñøãêõ íþ ‘“ ¯‘“—¤� ¤¢ ‘ú÷— ùî –¨� ý¥þ� ý¢‘ª .¢þ‘õ÷ ù“¤›— �¤ üõ¤ð
ñøãêõ ô‘ìõ ¤¢ ¤ð� .ôþ÷î ù“¤›— �¤ ý¢‘ª üŽ‘ú÷— ¤¢ ôþ÷�ø—þõ÷ ‘õ .–ê‘þ –¨¢ ö� ù“
–þ¬¡ª ù‘ð÷� .ôþ÷î –ê‘þ¤¢ �¤ ëªä ž¯¨ öþ¤—ò‘“ ôþ÷�ø—þõ Šôþ¤þð ¤�¤ì �¢¡ ëªä
¢÷÷�ø—þõ÷ öþ÷�õû –þ¤ª“ Š¢ª‘“ öþðõè �¢¡ ¤ð� .–ê‘þ ¢û�ø¡ ô¨›— �¢¡ ü÷ø¤¢
‘õ ø �¢¡ ù¯“�¤ üª‘•ø¤ê ø¤÷þ� ¥� .¢÷÷î ý¤�¢¢ø¡ ü¨‘¨Ÿ� öþ÷� ö—ª�¢ ¥�
ý¤ðþ¢ ù›þ—÷ ù“ Šôþ÷î ëþ쟗 ù¥�¢÷� ù� ‘— ùî –¨þ÷ ôúõ .¢ø“ ¢û�ø¡ ¤þ£•‘÷ö‘îõ�
.–ê‘þ ôþû�ø¡÷ –¨¢ öþ� ¥›

**

‘õ ù“ �¢¡ ¢þ‘“ �¤� ùî ôþªþ¢÷�üõ öþ� ù“ ùî ü—ìø Œ¢¤�¢ ¥‘þ÷ ö¥ ø ¢¤õ ù“ �¢¡ �¤�
ù›þ—÷ öþ� ù“ Š–¨� ¢ø¡ ñ�ù¢þ� ë쟗 ý�¤“ ©ò— ¤¢ ùîþó‘Ÿ ¤¢ Š¢ª‘“ ù—ª�¢ ¥‘þ÷
�¢¡ ëªä .–¨� ý¤ø¤® ‘õ ¢ø›ø Š�¢¡ –¨�ø¡ ñþõî— ø ô‘›÷� ý�¤“ ùî ôþøªüõ ñŽ‘÷
¢÷û�ø¡ –¨ø¢ ý¢“� ¤ø¯“ �¤ ¤ðþ¢îþ ùóþ¨ø÷�¢“ –þ¤ª“ ùî ¢ª‘“ üŽø¤þ÷ ¢þ‘“ Œ–¨þ�
¤ø¯“ �¤ –þ¤ª“ ‘— ¢÷îþõ íþ¤Ÿ— �¤ �¢¡ ùî ¢ª‘“ üŽø¤þ÷ ¢þ‘“ ¤ø¯÷þõû ø Š–ª�¢
.ôþ—¨û �¢¡ ý¢“� ëªä ñ“‘ì—õ ý‘ú›ø¥ ‘õ Šöþ�¤“‘÷“ .¢¤�¢“ –¨ø¢ ý¢“�

ý¢“� ¤ø¯“ �¤ ‘ú÷� –¨�ø¡üõ Š¢þ¤ê� �¤ �øŸ ø ô¢� �¢¡ ùî ü—‘àŸó öþóø� ö‘õû ¥�
ù¤‘“ø¢ ø ù¤‘“ø¢ ø ù¤‘“ø¢ ‘— –¨�ø¡üõ Š¢¤�¢“ –¨ø¢ ¢ø¡ ëªä ý‘úóøãêõ ö�ø÷ã“
‘“ ù¤‘“ø¢ ø ù¤‘“ø¢ ø ù¤‘“ø¢ ø Š¢ª‘“ ‘ú÷� ‘“ ù¤‘“ø¢ ø ù¤‘“ø¢ ø ù¤‘“ø¢ Š¢÷þ““ �¤ ‘ú÷�
.¢ª‘“ ù—ª�¢ �¤ üóøãêõ öþ÷� ‘— ¢ø“ �¢¡ ñ�ù¢þ� öþ� .¢÷î üð¢÷¥ ‘ú÷�

**

Š�¢¡ ëªä Š"üúó� ñ¬� " ù“ ù›ø— ‘“ Œôþ÷î ù¨þ‘ìõ ôþ÷�ø—üõ ý¥þ� ù� ‘“ �¤ �¢¡ ëªä
öþ¢ó�ø ëªä Œ–¨þ� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ¥� ¤øà÷õ ñ‘Ÿ .–¨� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ñþõî—
ùóŸ¤õ ù¨ ù“ ¢÷�ø—þõ ñõä ö‘þ¤› öþ� .¢øªüõ §‘¨Ÿ� ø ù¢ª ñì—÷õ ö�¢÷¥¤ê ù“
ö� ù“ üìê� üû‘ð÷ ‘“ .¢øª ôþ¨ì— ý¢÷¥¤ê ëªä ø üŽøª‘÷¥ ëªä Šü÷þ¢ó�ø ëªä
ùî Šü÷þ¢ó�ø ëªä ¤“ ¥î¤õ—õ .¢÷—¨û ñ¬—õ ø ù—¨øþ• ôû ù“ ‘ú÷� ùõû ùîôþ“‘þüõ¤¢
ø ¢÷—¨û ù÷‘ðþ ö¥ ø ¤ûøª ø ù¢ø“ ù÷‘ðþ ¢÷¥¤ê Š–¨� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� ý¥î¤õ ù¯ì÷
.–¨� ü¨‘¨� ùþ‘• ¤‘ú� öþ� .¢þ¢¤ð ¢÷û�ø¡ üîþ �¢¡ ëªä ‘“ üðõû ô‘›÷�¤¨

**

ù¨ ö‘ú› ù¢÷þ‘õ÷ �¢¡ ø ö‘ú› üìê� ù¢÷þ‘õ÷ ö‘¨÷� .¢øª üîþ �¢¡ ‘“ –¨þ‘“üõ ô¢�
ö‘ªõ¨› ¤¢ ö¥ ø ¢¤õ ùîþ÷‘õ¥ .¢¥‘¨üõ öîõõ �¤ ý¢“� ¢‘Ÿ—� öþ� ëªä .–¨� ý¢ã“
ý¢“� ý¢‘ª ¤¢ ö‘ª¨‘¨Ÿ� ø ’óì ø ù¢þ¢¤ð ©ø¡¤¨ ø –¨õ¤¨ Š¢÷øª ù÷‘ðþ �¢¡ ‘“
ô¨›— ø ë쟗 .¢÷øªüõ üîþ ëªä ¯¨ø— �¢¡ ø ö¥ Š¢¤õ ù›þ—÷ ¤¢ .–ê¤ ¢û�ø¡ ø¤ê
.¢øªüõ ¥‘è� ëªä ¤“ ¥î¤õ—õ ‘þ÷¢ ø –þ¤ª“ ¢‘Ÿ—� ¥� ©÷þ¤ê� é¢û ø �¢¡ ñ�ù¢þ�

¤¢ ëªä üãì�ø §‘¨Ÿ� ‘“ ‘— ôþ¢ª ù¢þ¤ê� ‘õ Š�¢¡ ñþ¬� ø ùþóø� ž¤¯ ø ùªì÷ 듯 ¤“
ù¢¤î ý¤þð ù÷‘ª÷ ëªä öþ� ý¥î¤õ ù¯ì÷ ù“ ö‘¯þª .ôþ÷î üð¢÷¥ �¢¡ ‘“ ¢‘Ÿ—� ëõä
Š�¢¡ ëªä ‘“ ý�ù¯“�¤ œþû öø¢“ ‘þ÷¢ öþ� §• ö� ¥� .–ª�¢�ø ¯øì¨ ù“ �¤ �øŸ ø ô¢� ø
.¢ª ¤ø¢ ø ù—ê¤ð ùó¬‘ê �¢¡ ¥� ø ù¢þ¢¤ð š¤õ ø š¤û ¥� ¤•

**

---

| ò‘“ | ù¢�ø÷‘¡ öø÷‘î | üîþ÷ø¤—îó� –¨• |