¤êðªþ 
ùõ¢ìõ
ñ¬ê 
ñ¬ê
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ùõ¢ìõ 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
ñ¬ê 
öø÷î 
 
 
 
öþ¨¤ öþ¢óø ý¤ ü÷ú üð¢õ
üþ¨ û£õ áøó¯ ø
 
ô¨þø 
ô¥þ¨øþ¨øê÷î 
ô¨þø¢÷û 
ô¨þ÷ü 
ô¨þ¢ø 
ô¨þª¤¥ 
ö÷øþ ùê¨óê 
ý¦øóø÷î ø ôóä 
ùþ÷ 
 
 
ö¯þª ù¯ó¨ ¥ ûö¨÷ üõõ ý¢¥ ¢¡ ù¢þ¥ð¤ ù¢ø÷¡ þ¤øõõ ùîþ÷ ¥
¤ ¥î¤õõ ¤þ¨ ýûö¤ì ý¤ ù ¤ð ù¢ø÷¡ ö ¤øúà ý¤ üúó þªõ ¢ªþõ
ü¨îþû .¢¤þðþõ¤¤¢ ¤ þ÷¢ ô¢¤õ üõõ þú÷ ¤¢ ¢ø øìãþ öð¢÷õ¥ ø ¨÷
íþ ¢ø¡ ý¤¬÷ ¤ø¯ ý¥¨¥ ùøòã .¢øªþõ÷ ôø¤õ ¢¡ ý¥¨¥ ùªì÷ ¥
ñõî üð÷ûõû ù¥ø ù ô¨ ø ø¤ ¢ø¤ø ¢þ ùîó ¨þ÷ üø¤ ëê ø î¤
üø¤ ü¨¤¢÷ ø üõò¨ ¤ ùøòä ô¢¤õ ùî÷þ ü÷ãþ .¢ª ùª¢ ¤î ø ¤¨ ¢¡
¤ ùîþó ¤¢ ý¥¨¥ °þ¤ ùþ÷ ¤¢ .¢÷þ ¨¢ ¥þ÷ üõ¨ ü¡ªø¡ ù ¢þ
ü÷¨÷ ¢¢ã¨ ꤪþ ø ùã¨ø ù¢÷¤þ𤤢 ¢ø ù¢¤î ¥î¤õ ¢¡ þ¤ª ¢
þ¤ª ü÷ø¤¢ ø ü÷ø¤þ üêøîª ø ¢ª¤ .¢ø ¥þ÷ ©÷þ¤ê ¤ ¯ó¨ ù üþ¨¢ ¤¢
öþ¨¤ öþ¢óø ùî ¢÷¨û ü¯þõ üð¢õ ¢ø¬ìõ ø é¢û ù õ¢¡ ¤¢ ø¢ ¤û
.¢÷÷î §þ¨ ¤ ñù¢þ ýþ÷¢ ö ¤¢ ¢÷÷ø
 
ù¯ì÷ ¢÷ ¤¢ ù¢ª ù¢õ ýûùø¤ð ø ¢¤ê ëþ¤¯ ¥ ¢¡ ü¨þä ¥ ñì ü÷õ¥ ù¤ø¢ ¤¢
¯ì÷ ùõû ¤¢ ô¢¤õ ö¢ø ©¨ø¤ä ø ù¢÷û¢ ÷ ©¤þ£ ý¤ ¢¤î¤î þ÷¢ ¥
þóãê ýûùª¤ ùõû ü÷ú üð¢õ ¤î öþ .¢þ ¢ª¤ ø ©¤ø¤ (öú éó¡õ)
ᤡ ø üõóä ñø¬ éªî ùê¤ð û£õ ¢þ¢ ø §þ¨ ¥ ý¤ª ê¤ãõ ø ©÷¢
ö¢õõ ýþ÷¢ üõõ þúõ ýûü÷øð¤ð¢ öþ .¢¤þðþõ¤¤¢ ¤ öþø÷ ø ù¥ ýûý¦øóø÷î
öþ ¢÷û ù¤ì ùª ø ö¤þ ¥ þ¨ ý¥¤¢ ¤¢ ¨¤¢ §¨ ¤è ¤¢ ôø¤ ø ö÷øþ ¥
.¢¢ öî ¤ 뤪 ¤¢
 
¢ø (¢òþõ ¥ ñì ) ñ ¤¢ öþóþ¤¨ ùø ü÷ú ùì¨þ ý¤¢þ öþ ý¤ ùì¤
öþ¨¤ öõþ ù ªð¥ ø ù¢þó¯ ©ª¡ öª÷û÷𠤯¡ ¢¡ ¥ ú÷ ùîþ÷õ¥
ý¤ üúó þªõ öø .¢÷¢¤î ¥î¤õõ ¢¡ ôòî ùàòõ ø ùø ù ¤ ¢ø¡ ü¨øõ
ý¤ ü¨¨ ¯¤ª ú÷ üóì üî ¢ø ùê¤ð ¤¤ì ñþ¤¨ ô¢¤õ ¤ ¥î¤õõ ý¥¨¥
üó¬ þ¤øõõ ý¤ ñþ¤¨ü÷ ùîþ÷ ¥ .¢ø ö÷ ¯¨ø ©¨ø¡ ëì ¤¢ ¢¡
ú÷ üð¢÷¥ ¤þ¨õ ø ù¤ø¢ ¢÷¢ø ù¢ª ù¢þ¥ð¤ öþ¨¤ öþ¢óø ý¤ üð¢õ ý¥î¤õ ø
÷ ý¤ ù¤ ý¥¨ù¢õ ú ¤¢ ú÷ ùîþ÷õ¥ .¢¤î öþþã ¤ þ÷¢ üõõ ìê
ô¢¤õ ¤ðþ¢ ý¥¨ ù¢õ ¨÷ø ¢¡ ¢÷¢þ¢¤ð ¢úãõ ¤ ø ¤ø¨ üóîª ù¢÷û¢
.¢þõ÷ ¥è ü÷ú éó¡õ ¯ì÷ ¤ðþ¢ ¤¢ ¤
 
ø ø ô¢ öð¢÷õ¥ ùõû .¢÷¨þ÷ ¢¡ ¢ø ù¢ø÷¡ íþ ¥ ý¥þ þ¤ª üõõ
ú÷ .¢÷¢ø ù¢ª ù¢þ¤ê ¢¡ ¯¨ø öª¢ø¡ ùîþ÷¨î ¢÷¨û ñþ¬ ø ùþóø öþ¢óø
ýû¨¢ ù ø ùêð í¤ ¤ ¢¡ ùþóø ¢¢ ù¢ø÷¡ öþ öþ¨¨øõ ùî÷þ ¤¯¡
üû£õ °þ¤ .¢ª ý¤ø¤® ù¢ø÷¡ öþ ý®ä ý¤ û£õ ¢÷¢¤î ¯øì¨ ö¯þª
öþ¢óø ö ¤¢ ùî ¨ ¢ ýùàó ø öõ¥ ú ¤¢ °þ¤ üõõ òø¬ ø
¯øì¨ þãìø ù¢øõ÷ §øîãõ ¤ ø ø ô¢ ¤ê¤ ø ñõä ù÷¢÷õ¥ø¤þ öþ¨¤
 .¢÷÷î §þ¨ ¤ ¢¡ ñþ¬ ©÷þ¤ê ù ¯¤õ ý¢ ¨÷ ø ù¢¤î ñ÷õ ¤
ãê÷õ .¨ ¤þ£÷ ÷ üú÷ ý¥¨¥ öþ ¤¢ ûö¨÷ üõõ ö¢ª ôþú¨ ø
ùê¤ð ¤à÷ ¤¢ û£õ íþ ú÷ öø¤þ ý¤ ù¢ª ý¥¨¥ ¨÷ ö¤îþ ¢ø¨ ø
¢÷ª üúªõ ¢¬ìõ ø é¢û ý¤¢ ¢þ öþ¨¤ û£õ üõõ ¨¨ .¨ ù¢ª÷
¤¤ì ø ý¢þó ñìõ ¤¢ ý¤þ£þ¨ ¥ öª÷ø¤þ ø ®ä àê (é¢û) ö ùî
¤ þ¤øõõ öþ û£õ .¢ªþõ ¢¡ ü÷¨¨ð÷ ù¯¤ íþ ¤¢ ú÷ ö¢¢
¢÷û¢þõ ô÷ ù¢ª ñõî ñþ¬ ¢¢ ù¢ø÷¡ ù ¢÷øþ ¤¢ öª÷ø¤þ ý¥¨ù¢õ
ù÷ðþ þ¬ø¬¡ ø ù÷ .¢ø ¢÷ûø¡ ¢¡ ©øè ¤¢ ý¢ ¤ø¯ ö ¤¢ ú÷ ùîþ
§þ¨ ý¤ ¢¡ ýû©ò ©ø ø ñø ¤¢ ö ꤪþ ø ùã¨ø ¢øúþ û£õ
î¤ ùî ¢ª öþ ¢÷øþõ÷ ù÷òøìãõ ùþ÷ ÷õ¯õ õ .¢ø ù¢ª ý¥¨î ¨÷
.¨ ù¢ª ùê¤ð ¤à÷ ¤¢ ùø¤ð ö ý®ä ý¤ ý¤¬÷ ¤ø¯ ö ¥ üª÷
 
íþ öþ¨¤ öþ¢óø öø÷ã ñþ¤¨ ¤¢ ü¨þä ¢óø ü÷þ ©þ ¤¢ ø¤ ýþ÷¢ ø ¢¡
üø¤ ªø¤ ø î¤ öþ .¢÷¢¤î ¥è ¤ üø¤ õúó ø ôþóã ü÷ú ùõ÷¤
.¢ª âìø (öþóþ¤¨ ø) þ¢øúþ ¤¢ ù¢÷û¢ ÷ ý¤ üð¢õ ù¤ø¢ öõ¥õû ¤ø¯
ù ñ ¤¢ öþ¢øúþ ùø ýø÷ ýûþ¬¡ª ¤ðþ¢ ø üîòõ ¤¥ä ýûüõ÷û¤
¤ðþ¢ ø þõ÷ ý¤û¤ ôþóª¤ø ø ¢ãõ öþ÷õû ¢ª þ¢û üû£õ ò¬
ùî üð÷û¤ê ø üû£õ ëª÷¨ ù¥ ¢úä .¢þ¢¤ð ý¥¨ø÷ ø ý¥¨¥ ùð ö¢¤õóø¢
¢ø¤ø ø ¤øúà ý¤ ¤ þ÷¢ ù¢ª ù¡÷ª ë¯÷õ ùõû ¢¤î áøó¯ ñ ¥ ªð¥ ¥ ¢ã
û£õ ¥ ý¤þ¨ ù ùî ¢úä öþ .¢¤î ù¢õ ñþ¤¨ ¤¢ öþ¨¤ öþ¢óø áøìøóþ¤ì
.¢øªþõ ù¢÷ø¡ ý¤øõ ù¤ø¢ ¢¢ ¢óø þ÷¢ ù¢õä
 
§¨ ø (¢òþõ ¥ ñì -) ø¨ øò ¢¢ ©¤ø¤ ¤ öêø¨óþê þ¨ ¤¢ ¢¡
ù¢õ ¤ üóø¬ üäõ ô¨þ¨ íþ (¢òþõ ¥ ñì -) §øþ¨øê÷î
öþ¢óø ¤ ¥î¤õõ üªú üäõ ô¨þ¨ ý¤ ¢÷÷ø ô¢¤õ ö ëþ¤¯ ¥ ùî ¢÷÷î
ù¢øõ÷ í¤¢ ªú þõøõþì öø÷ã ¤ üúó þªõ §øþ¨øê÷î .¢÷øª ù¢õ öþ¨¤
.¢÷÷î üø÷õû üìò¡ öþ÷øì ¢¤î ¤¢ø ¤ ©÷õ¥ ö¤û¤ ø ù¨þ¥ ¤õþ ö¨
(.¢÷÷î þ¢û ¤ ùãõ ø ù¨þ¥ üìò¡ ñø¬ ¤ ¥î¤õõ ¤ã)
 
ý¥¨î ý¤ ¤ ¤þøúõ ø (¢òþõ ¥ ñì -) ¢ø ¢÷û ù¤ì ùª ¤¢
©¥øõ ¤ §ê÷ ¯®÷ ù¤ þ¤ ô¨þ÷þ ø ô¨þ¢ø öþ¨¨øõ .¢¨¤ê ô¨þø¢÷û
öþ¨¤ é¢û ý¤ ýø¥¤ ¤¢ ñõî ø ý¥¨î ùî ¢÷ú÷ ôð ö ¤¢ ü÷¨î ù¢¢
íþ ¤ ¢ø¡ ý¢õ öú ¤î÷ ø ù¢¤î ¢¤ ¤ ø¢÷û ýû ©¨¤ ¢ø .¢÷ªþõ ¢ø¡
.¢þ ôþóã ¢¡ ìþì ø ëªä ¨÷ø ùî÷÷÷ ¡¨ ¢¡ öþ¨¤ ñøãêõ
 
.¢¢ ©¥øõ ¤ üìò¡ ¢þø (¢òþõ ¥ ñì ¢ø¢ ¤¢) ª¤¥ ü÷¤þ ¤õþ
öî¨ ô¢¤õ ù ¢¡ ù¤¤¢ ¤ üõúõ ¢þìä ø ù¢¤î ùøó (ö¤þ) §¤ ¤¢ öþª¤¥
.¢÷¢¤î üê¤ãõ 뤪 üø¤ ýûìþ¤¯ ö¤¢ê¤¯ ø öþóþ¤¨ öþ üþê¤ç ùþ÷
 
¢¢ ©¤ø¤ ¤ ü÷¢õ ö÷øþ ¤¢ ¢¡ .¢¤î ùêøîª ö÷øþ ö¢õ ñþ¤¨ ñõª ø ¤è ¤¢
ùã¨ø ø ¯¨ þ÷¢ ø ûóõ âõø üû¢÷õ¥¨ ý¤ ¤ ý¤þ¨ ø ôúõ ñø¬ ø ¢þìä ùî
þ¤ª ùî üûñø¨ ¢÷¢ø ¥þøòð ü¨û ù¤¤¢ üûñø¨ ü÷÷øþ öþ¤îêõ .¢þª¡
üì¯÷õ þ®ø ¬ø¬¡õ ø ¢ø ù¢þó¯ ù¥¤õ ù öõ¥ ö ûñ¨ ü¯ ¤¢ ¤
.¢ø ¯¤õ üð¢÷¥ ýûù¢þ¢
 
ûùê¨óê ¥ ô¢î ¤û ùî ¢þ¢ öøþõ ¢øªþõ ù¢¢ þ®ø ó¯õ §ø¤ ùîþìø ü
ýû©÷þ ø û¢þ¢ ù¢÷¤¢¤ ¤¢ ¢÷¢¤î ¢þ ùã¨ø ù¤ø¢ öþ ü¯ ¤¢ ùî þ÷¢ û£õ ø
ýû©¥øõ ù ¨÷ óè ëþì öþ öþ ¤ð ü .¢÷¢ø ©÷þ¤ê ø ¢¡ ù¤¤¢ ôúõ
ñþõî ù ù¤ø¢ ö ¥ § öþø÷ ¢ìä ø ¢þìä öþ ñ÷þ ¨ øêõ ý¢þø
.¢÷¢¤î õ¢¡ ø íõî ü¨þä ëþ¤¯ ¥ ù¢ª öþ õúó
 
ê¤ãõ ø ©÷þ ø ¤þ¥ ¢¤î÷ áøó¯ ý¤øõ ù¤ø¢ ¥ ¢ã ý¤ðþ¢ û£õ ôò¨ ¥
öþþã òì öõ¥ ö ¤¢ öþ¨¤ öþ¢óø ù¢ø÷¡ ù ö¢¤ø¡ ¢÷øþ ý¤ ûö¨÷ üø¤
ªú üûª¢ üð¢õ ¤¢ ûùê¨óê ø û£õ ùî ¢ø öþ ¢¡ ¤à÷ .¢ø ù¢ª
¯¨ íþ ù ö÷ ëþ¤¯ ¥ ô¢¤õ .¢÷øª ¢õ ü¨þä ù¢ø÷¡ öøõ¤þ ùêþ ùã¨ø
¤¢ ùî ¢÷¢þ¢¤ð ù¢õ ôð öþ¤¡ öª¢¤ ý¤ ø ù¢þªî ò ù¢ª ý¤£ðùþ òõî
ü÷õþü üìø .¢÷¢ªþõ ¢õ ¢¡ ùªþõû ý¤ ø ¢ ö¯þª ¥ ý¢ ¤ø¯ ö
ø û¯þõ ö ¢ª øõ ¤ ø ñì ü¨þä ù õ¥òõ ý¤ ù¢ª ù¢õ ô¢¤õ ö
ñ¤ú .¢÷õ üì ôõ÷ û£õ ýþ÷¢ ¤¢ ù¢ª §þ¨ ü¨÷ üø¤ ýûù¥ø
öþ¤¡ ö ô÷ ô¥þ÷îõ ü¨þä þ¤øõõ ¥þð÷ôè ø ü÷úð÷ ¯ì¨ ø ñþõî ô¢ä
.¢÷õ ôþìä ôð
 
ë¯÷ ö¢õõ ýþ÷¢ ¤¨¤¨ ¤¢ ù¢÷û¢ ÷ ý¤ üð¢õ ¥þð÷êðª ù¤ø¢ öþ
õ .¢ø ù¢ª÷ ù¤ ¥ð¤û ýù¢÷¨ ø üêî þ®ø þû .ê¤ð ¤ø¬ ýùì¨ü
ö ø ¨ ù¢ª þ¤ª ®ø ¤ø¯ üû£õ ý¤¢þ ù¤ø¢ öþ üúó ñ¬ ¢êõ ¤¢
ìãõ ùã¨ø ø öþ¨¤ öþ¢óø ¢óø ý¤ ¤ öú ¢¡ ùî ¨ öþ üð¢¨
¤¢þ ýû÷¨ öþ¨¨øõ ý¤ ¤ ìþì ø õúó ø .¢¤îþõ ù¢õ ñþ¬ ñù¢þ
¤þøúõ (ø¢÷û §¢ìõ î) ü¢ø ÷¨ öþ¨¢ìõ §øþ¨øê÷î ø¨øò :û£õ
öêø¨óþê ù öþ÷õû ¨ ù¢øõ÷ ù¤ ø ôû¤ê ª¤¥ ø 拉 ý¢ø
ý¤ª üð¢÷÷þ¤ê ø ê¤ãõ ýû¥¢÷ôª öõðªþ ö¢÷õ¤÷û ø ö¢÷õª÷¢
.¢þª¡ ôúó
 
 
ô¨þø
 
ö §¨øõ ü¡þ¤ þ öþììõ ¤î ô¨þø ó¬ ù¤¤¢ ùä¥÷õ ôè¤þóä
ýø¢ öõ ø ¢þ¥ ñõ ù ø ¢÷÷îþõ ëþ¢¬ ¤ (¢òþõ ¥ ñì -) ø¨øò
ø ù¤" þ "ö ¤¢ì ø ù¤":öø÷ä ù¢ª ùõ¤) "öþ ù ø" ô¨þø ùþóø ø
.¨ ùªø÷ ¤ ("ö þ¬¡
 
ö üãþ¯ ëøêõ ©÷þ .¢ªþõ "ü¨û ùð÷¡ ø ÷¢ ¤¢ þ¤ª" û£õ ô¨þø
"ûõãõ ýõãõ" ø .¨ ü÷òìä ýû©øî ý¤ø ø ¢ø¢õ÷ ùî üè ñ¬ üð÷ðþ
.¨
 
¤¯õ ø öþ " wu wei " ö¥þ¤ð ôøúêõ ¤¢ þè öþ ýø𡨠ñù¢þ ö¨÷
¢¤ê ü÷ø¤¢ ø¤ ¤¢ ùî ¢û¢þõ ù¥ " wu wei " ¥þõþìêøõ ý¤þð¤î .¨ ù¢ª
.¢ªþõ "ö¢¤î î¤ öø¢ î¤ "ö¢¤î ñõä öø¢ ñõä" ö ø ¢ª¡¤¢ ¤¢ì
ñõä ¢¤ø ¢¤ê ö ëþ¤¯ ¥ ¢ø¡ ø ¨ ¤þ£ ø ñãê¤þè ô¤ ©øõ¡ ¢¤ê ùîþìø
.¢ª ¢ûø¡
 
" wu wei ":
¢¥¨þõ ¤þ¨ í¢÷ ø õàä ù¢¤¡ þ
¢þ÷î ö¤ ø¡ ¤¢¤î ¤ ûþ¨
¢þøª ø¤¤¢ø¤ ¢÷¨û ¢¤¡ ¥ø÷û ùîþó ¤¢ ûü¡¨
¨ ù¢¤¡ ¥ø÷û ùîþó ¤¢ õàä
öþ÷÷þ üî¤ ø ¡¨ ñîªõ ¤ ù¢¨ öøþõ ù÷øî
.¢þ÷î ¥¤ òîªõ üõõ ¥
( öþ ù ø)
 
öú üð÷ûõû ø ûö¨÷ ý¤ ¢ø¡ ôþó¨ ø â®ø ø ü÷ø¤ê û£õ íþ öþ
¤¤¨ þ÷¢ø ø üð÷ðþ öø¤¢ ù ¢ø¤ø ýø¨ ¤¢ ùî ¨ üû¤ .¨ ãþ¯
¨¢ ùî ¨ öþ ¢øõ÷ ùê® öøþõ ùî ¤ üó¯õ öþ ¤¢ .¢ªþõ ëó¯õ ñ¬ ¥þõ
ô¨þø ¤¢ öþ¨¤ öþ¢óø ý¤ üð¢õ ¤¢ ü÷¨÷ª ø «þ¡ª ñì ¤¬÷ä íþ ôî
§¨ öø÷ã ö¨ ü÷þ üê¨óê ñ¬ "öþþ - ï÷þ" ýøì ¤þ ö ø ¢¤¢ ¢øø
ñìõ ¤î£õ ø ÷øõ ñõîõ ýû¯ì ú÷ ù÷ öþþ ø ï÷þ .¨ ü÷þ û£õ üõõ
.¨ ù¢ª éþ¬ø öþõ¥ ø ªú ý¥¨ï÷ûõû öþ÷õû ùîó
 
 
ô¥þ¨øþ¨øê÷î
 
þ÷¢ öþ öøð÷ª óþ ¤¢ ¢òþõ ¥ ñì ¤¢ (§øþ¨øê÷î) ø¨ øê ï÷øî
ùþóø ªø÷ ùäøõõ ¥ î ù ¤ð (¢òþõ ¥ ñì ñ¨ ¤¢ ï¤õ) .¢õ
"Analects" ùî ù¢ª ëþ¢¬ ý¢ä ¤ø¯ ¨ ù¢ª þî¤ ô¥þ¨øþ¨øê÷î
ø ùêð ©÷ø¤þ ù §øþ¨øê÷î ùî ¨ üó¯õ ôîõ ¤þø¬ (ü¢ ã¯ì)
.¢ªþõ ©þûùªþ¢÷ ø üð¢÷¥ ôúê §¨
 
ä¯ ý¢÷¥¤ê ý¤ð¥þû¤ ø øì þ "hsiao" öøõ¤þ §øþ¨øê÷î ùªþ¢÷ áø¤ª ù¯ì÷
¨ üª¥¤ ô¨þ¨ ø ûùã¨ø üõõ ù÷þõ¥ ý¥î¤õ ñ¬ öþ .¢÷îþõ ¤þ¨ ö𤥠¥
üð¢÷¥ íþ ø ø¡ óø¢ íþ ø¡ ùãõ íþ ù ùî ¢¤¢ ¤ø þ¢ §øþ¨øê÷î ùî
¢¤ê ¤û "hsiao" ¤¢ öê¤ð ý .¢¢ ¢ûø¡ ùþ÷ ¢¤ê ø ûù¢ø÷¡ ý¤ ø¡
ú÷ .¢÷ª «¡ þ¬¡ª ÷ ô¨ ü ¤¢ ¢þ 拉 ü¨þ¨ ¢ø ¤û¤ þ ù¢ø÷¡
¤îê÷ªø¤ ùî ü¨î ù¨¤ ¢¤ê ýûþêþî :(ø¨ ï÷) chung tzu ñø :¥ ¢÷¤ä
ø õþ¨ ý¤¢ ... ¤îõ ù÷ ¨ ¤ìø §øó ù÷ ¨ ù¢÷û¢ üª ¤îê ùøî ù÷ ¨
üûø¡¤þ¡ öþ¨¤ ýøì :(ö) jen ôø¢ .¢þøðþõ ùî ù÷ ¤¢ 뢬 ø ¢øõ ýùøó
¤¢ ô¤ î¥÷ ø¡ ¤ê¤ ø ¢ :(üó) li ôø¨ ."ý¤ª ¤ ø ñ¢" ø¡ ¨ø¡
ø êþ¤ª ô¨¤õ ¤ ¤¢ ùªõ ü÷ø¤ê ø þû õ¤ ¢þ ¢¤ê) ìø üõõ
ùî üªú ¤¢ì :(ù) te ô¤ú (.¢øª íþ¢¥÷ ¢ø¡ üð¢÷¥ ¤¢ ¥þ ùõû ù ©îªþ
.ó¬¤÷û :(öø) wen ô÷ .¢¥þ¡þõ¤ üð÷ûõû ¥
 
öøõ¤þ ùî ¨ ü¯ø¤ ùõøà÷õ ø üîóê ¤ø¬ ù÷¤î¥þû¤ ©¥øõ öþ ù÷þõ¥
ù¢ª öþþã üø¡ ý÷ ï÷¨ ø ¢þ÷ üãþ¯ ¤ø¯ "hsiao" .¢÷îþõ ¤þ¨ "hsiao"
¤ø¯ ú÷ ù ô¤ ¢ªþõ öþ¢óø öøþ¢õ ¤ ¢ø¡ üð¢÷¥ ø þ þ¤ª öø .¨
¢÷÷î õ¢¡ ø ù¢þ¥¤ø ëªä ¢ø¡ öþ¢óø ù ô¢¤õ ùîþìø .¢÷îþõ ¢ª¤ üãþ¯
¤ûø¡ ø ¤¢¤ ö¥ ø ¤ûøª ¯ø¤ ö ñ÷¢ .¢øªþõ ¢óøõ (ú÷ ¤¢) üìò¡ §¨
.¢ªþõ ô¢¤õ ø ôî ¤îøî ø ¤ð¤¥ ö¨ø¢ ¤îøî ø ¤ð¤¥
 
ø ö¤û¤ ýø¢ ¤û ý¤ ¤ ñù¢þ þ¬¡ª ¯ø¤ öþ ëþ¤¯ ¥ ©¤ø¤ ø ©¥øõ
ø ý¤û¤ ù ¤ªþ §øþ¨øê÷î .¢¤øüõ ¢øø üãþ¨ø ¯¨ ¤¢ ö¢÷ø¤úª
üð÷øð ø ü÷ø ù¤¤¢ ¢÷õ¤¢ì ¤û¤ íþ ¤îþ .¢¢þõ þõû ¨¤¢ þõî
©õ¤ ¤¢ §øþ¨øê÷î .¢þó¯ üõî ø ¢÷ ø ¥ ¢ø¡ óþ ô¢¤õ ¤ ¤ú þõî
ùê¨óê .¢÷¤þð¤ê ¤ öª¢ø¡ ¤ õøî üð÷øð ¢þ ¨¡÷ ¤ø¯¤õ ùî ¢¢ °¨
ù¢äì ø ôî ªû ø ñ¬ ù¨ ¨¤ ù¢¤¨ð ý¤þð¤ê ¤¢ §øþ¨øê÷î ü¨þ¨
¥¤ ù¨¤ ýøì ¥¤ :¥ ¢÷¤ä ñø¬ .¨ ù¢ª ù¢¢ ¤ª ñþ¬ê üõøõä
ñ¨õ ù¤¤¢ :¥ ¢÷¤ä ôî .üø¡ ù¤¢ öþ¤òø ¤¢ ©þ ¨ ø ô¢¤õ ù ëªä
뢬 ø þ¤ü ýûùªþ¢÷ .¢þû¢ ùã¨ø ¤ ¢ø¡ ê¤ãõ .¢þ÷î ëþì ý¤þ¨
ù¢ø÷¡ .¢þû¢ þø¤ ¤ ¢ø¡ þ¬¡ª .¢þ÷î ò¬ ¤ ¢ø¡ óì .¢þøª üõ÷û¤
.¢þ¤ þ÷¢ ù ¤ ó¬ .¢þ÷î õøî üø¡ ¢ø¡ ¤øªî ¤ .¢þ÷î ôà÷õ ¤ ¢ø¡
 
¤¢ ¤ð¢¤ø¤ .¨ üúó þªõ ùóþ¨ø íþ ©¢ø¡ ùî ¢þõúê §øþ¨øê÷î
¤ ©þõøõþì ý¯ä ëþ¤¯ ¥ ùî ¨ ©þ¢÷¤þ¡ ø ëê ¤¢ì ô¥þ¨øþ¨øê÷î
ý¤î¨¤¢ öûª¢ ù ¤ð¢¤ø¤ þõøõþì .¢¤øüõ öú ù ¤ ó¢ä ø ó¬ ö¨÷
¢ª ¢¨ê ü÷¯ó¨ ö¢÷¡ üìø .¢÷¤øüõ üþõî öªô¢¤õ ý¤ ùî ¢øªþõ ¯ä
ùªþ¢÷ .¢¢÷þõ¤ ¡¤ ¤ð¢¤ø¤ þõøõþì ª¢ ø¤ ý¢ã ø ô¨ ©õ¢¤õ ¤ ø
.¨ ý¢øúþ ö¤õþ ôòî ùþª ¢ø÷ªþõ ¤ öð¢þ¢ô¨ ý¢¬ ¢¡ §øþ¨øê÷î
 
ö÷ ¢ø ¤¤ì ùî ü¨î ¢þ¢ öð¢¥ûª ø öª¢ ¤ð¥øõ öø÷ã ¤ ¢ø¡ §øþ¨øê÷î
.¢÷û¢ ô÷ ¤ ¤ð¢¤ø¤ ¨ø¡ ¢þª ù¢¢ ©¥øõ ø¡ óø¢ íþ öª¢ ý¤ ¤
¤¢ ô¢¤õ ¥ ý¢¢ã ú÷ .ê¤ð ¤¤ì ùø ¢¤øõ ø ùàòõ ¤¢÷ ø ýû¢÷ ñ÷þ
¢¨ ù¤¤¢ (ö¤¢ íþ) ö÷ ¥ üîþ ùî ¢÷¢¢ «þ¡ª ¤ ø ü𤥠©þ ¢õ
:êð
 
ü÷òø¯ ¢õ ý¤ üûª¢
¨ ù¢ø ü¨¤ ø ìþì ñø¬ öø¢
ï÷¥ íþ öø÷ã ¤ ø ¢¨ ¢¤¢ ¢¬ì ¤ð¢¤ø¤
.¢¤þð ¤î ©üø ö¥
(/ ü¢ ã¯ì)
 
.¢þ¨¤ ©üð¢÷¥ öþ ù üõúõ ÷þ¥ ø òõ öø¢ üãìø ¤ø¯ §øþ¨øê÷î
öªø÷ ¢¬ì ü ¥ð¤û ø .¢ø ¤õî ôû öþ ¥ ü ø¨øò ý¤ûà ø ü÷ø¤þ ¤þõ
÷ ü¤è ùøî ùð¤£ð ¤¢ ¤ öþ ù ø üóþõü ùî ¢þøðþõ ª¢÷ ôû ¤ ó¯õ öþ
ôóãõ ø¢ öþ ¤þ ù÷¤þõ .¨ ùªø÷ ¥ø¤ ø¢ þ íþ ¢õ ü÷¤¢ ©ûø¡ ù
ø ý¤ðþªø ªû¢ ¥ ¤ ù¢÷þ ýûö¤ì ø öª¢ø¡ ýû¥ø¤ öþ öþþ ø ï÷þ ö¨
ø ý¤øªó¨ ø ý¤þó¢ ¥ üú ýúð÷ ýù¤ø¢ ø ùó¨ó¨ ü÷øð÷¤¨ üðê¯äü
¯ó¨ öþ ü¨þä öõ¥ ¤¢ .¢¤ø öø¤þ ¤îê ñì¤þè üäõ üð¢þªø¤ê
.¢¤þõ £ó ô¥þ¨ø¨øê÷î ï÷û¤ê ¥ ùêøîª íþ ùõ "öû" ùó¨ó¨
 
 
ô¨þø¢÷û
 
ö¤þ öþþ¤ öõ¥õû üãìø ¤ø¯ ¢÷û ¤¢ ü¢ø öþþ¤ û£õ ô¨þø¢÷û
ø ¢÷û ¤¢) üþ¤ ùø¤ð ø¢ ¤û ÷øî¨ .¢ª üúø ñì ø ùªõ ü÷øð¤ð¢ ©ø¡¨¢
¤¬ä öþ öõ¥õû ùø¤ð ø¢ ¤û ø ùê¤ð ¤ø¬ øî ùªõ ù¤ø¢ íþ ñ÷¢ (ö¤þ
.¢÷¢þª¡ ùã¨ø ¢ø¡ ä÷ ¤¢ ¤ üúªõ üð÷û¤ê ø üû£õ ýûù÷þõ¥ üð¢õ
 
¢¢ãõ öþ¢¡ ©¨¤ ùê¨óê ¥ ô¨þø¢÷û ¢ªþ÷ ñìõ öþ÷øì ø ø ùê¨óê üõõ
ü¢ø û£õ .¨ ùê¤ð ùªþ¤ ø¢÷û §¢ìõ î öþ¤òø ü¢ø ©¨¤ öþ ø
¤û ¤¢ ü÷ð .¢ø © ý¢¡ "ü÷ð" ©ø ø ñø ¤¢ üð÷¡ û£õ íþ ù¢¨ ¤ø¯
¢þª¤ø¡ ø ¢÷¢¤îþõ ô¤ð ¤ öªþûù÷¡ ø ù¡ £è ö ùî üª ù÷¡ ùðª ø¢
§¨ öø÷ã ü÷ð .¢ªþõ ù¤ ª üîþ¤ ù¢÷÷î âê¢ © (¤þø¨) ¤¢ìõ
"¤¢÷þ" .¢ªþõ ©¨¤ öþõ¥¤¨ ø ÷øþ ø þ¤ª ¤¢ ý¥þ¡ó¬ ø ý¤ø¤
ù¤ª ö ù "¢ø ïþ¤" ü÷ø¤ ýû¢ø¤¨ ¥ ý¤þ¨ ¢¢ã ùî ¨ ý¤ðþ¢ ý¢¡
¢÷û ñõª ¤¢ ÷øî¨ ø ý¥ø¤þ ù ¤ öþþ¤ ùî ý¤øªó¨ ý¢¡ ¨ ù¢ª
拉 öþ¢¡ ¥ ý¤ðþ¢ ¢¢ã ¤¢÷þ ø ü÷ð ¤÷î ¤¢ ü¢ø öþþ¤ .¢¤î ý¤û¤
.¢÷¢þ¨¤þõ ø ùª£ð ô¤ ¤ íøî ø ¢¤¡ öþ¢¡ ¥ ý¤þ¨ ø ù¢õä ø
 
ù¤ .¢÷¡¨þõ ñªø¡ ¥þ÷ ¤ ûö¨÷ ¢÷¢ªþõ ñªø¡ öª¢ø¡ ¤ð öþ¢¡ öþ
ü¢ø ý¢ã ù¤ø¢ ¤¢ .¢ø üû£õ êþ¤ª ý¤ é¢û öþ ù üþ¨¢ ý¤ ùþóø
¤¯¡ ø ­¤õ ùþóä ¤ öø¨ê ñõª üû£õ êþ¤ª öþ "¢ø ø¤" öõ¥ ¤¢
ø¢ ¥ ù¢ê¨ ö¨÷þ¢ .¢ª ü¬¡ª ö÷õª¢ öþ¤ê÷ ý¤ üø¢ ýûñøõ¤ê
.¢¤î ¢þ ü¤ ÷õ® ¢ø áø÷õõ ¢ø ïþ¤ ùþóø ýûî ¤¢ ù ¤ð
 
öõ¥õû ìþì¢ ê¤ð ¤ø¬ üû£õ ò¬ íþ ü¢ø û£õ ¢¨ê öþ ëõä ¤¢
ö¤ì ¥ .¨ ù¢ª ¥î¤õõ ö ¤ (î öþ ó¯õ ¥) ©¡ öþ ùî ýù¤ø¢
ý¢¢ã ¢ª ¥è üê¨óê ìõã ø ûùªþ¢÷ ý¤¢úð÷ ø ý¤øâõ ¢òþõ ¥ ñì
öþ .¢ø öªöð¢÷÷î ñø¨ ø öõ¥ öþ¨¢ìõ öþ øðêð ñîª ûý¤øâõ öþ ¥
ª¢ ¢øø ñø¨ íþ ûñø¨ ùõû ý¤ø ¤¢ .¢ª ù¢þõ÷ "û¢ªþ÷" ý¤øâõ
ùî ¢¤¢ ¢øø ù÷ðþ ý¢ þãìø íþ þ :¢ø ù¢¤î ñçª ¤ ùþóø ýû¢ªþ÷ ùî
üú÷ þãìø öþ÷ ¤ð ¢ª ù¤ öú áø÷õ üóîª ¢÷ §¨ ø ùõª¤¨
¢øªþõ ù¡÷ª ù÷øð ø ¨þ ¢¤¢ ¢øø
 
¤¢ì ¤þð¤ê ø ü÷¨ ù¢þ ª¢ø ¤ öþ¨¢ìõ üãþ¯ ëøêõ êªî öþ
¤ø¯ öõû¤ ùî ¢ªþõ ¤ø¬ .¢÷þõ÷ í¤¢ ¤ªþ °¨ öø÷ã ¤ "öõû¤" §¢ìõ
¤ø®" ýøì ¤¬÷ä ùó .¢¤¢ ¢øø ö §¨ ø ùõª¤¨ öø÷ã ø ü¨û ¥ ñì¨õ
ù¢ª ¤þ¢ ñõ ñì ù¯ì÷ (ý¢¤ê ø¤) "öõ" ù÷ ¢÷øþ ¥ " ùõû ¤¢ ø
ü÷î ô¨þø¢÷û ùî÷þ ôè¤þóä .¨ ù¢õ ¢¡ ù öþ¢ìãõ üþð ôà÷ ùê¨óê
ü¢ø 拉 öþ¨¢ìõ ¢øª éªî ü÷ú õúó ù¤ø¢ öþ ¤¢ ¢¤ø¡þõ
ùþ ü¢ø °þ¤ ýûù¤ø¢ ¤¢ ¤ öþóø ý¤ "ü÷ø¤ îò¢" ø "þîóø÷ þ"
ùî üú÷ þãìø íþ" ù÷þõ¥ ¯¤¤¢ ¤ ü¢¡ ¢ø þ ü¨¤îþ
.¢÷¢ú÷ ÷ "¨ þ÷¢ ùõû ©¥¤ ø þ ùõª¤¨
 
ü¨¨ ¤ø¯ .êþüõ ùã¨ø "õ¤î" ¢õ ø ©ø¤ ùî ¢ø ü÷õ¥ öþ öþ÷õû ùøòã
öþþã ¢¤ê ¢ø¡ ñõä ëþ¤¯ ¥ õþì¨õ üóªø¡ ø ÷¤ ùî ¢¥øõüõ õ¤î ¢õ
é¤ä ¢þ .¨ ý¢¤ê þóø¨õ ¤¡¨ ø ý¤ø¤® ùþ öþ ù¬ò¡ ¤ø¯ .¢øªþõ
"ø÷õ" öþ÷øì ¤¢ û¢ã ø¢÷û ô¢¤õ ù¢ø öþ¤¢ õ¤î ñõ û¢õ öþ ùî ¢øª
.¢ø ùê¤ð ¤ø¬ û¢ªþ÷ ¤¢ öþ ¥ ñì ¤þþç õ ¢ª÷ ¤¢þ¢
 
-ø¢÷û ý¤þðù¤÷î ø ø¥÷ öþ ¤¢ ý¢¤ê þóø¨õ ëó¯õ ýûùþ ø ü¨¤îþ ýìó
¢òþõ ¥ ñì ü¢ø ¤¬ä .¢÷¢ª ¤¤ ôû þõû àó ¥ ùì¯÷õ ¤¢ ûüþ¤
.¢þ¨¤ öþ ù ü¢ø ø¤õóì ø÷ ø 뤪 ¤¢ ùê¡ ýûï÷û¤ê ý¢ª üø¤þø¤ ¤¢
àê ¤ öª¢ø¡ öø÷î ùî "ûüþ¤" "öþ¢þø¤¢" ô¢¤õ ¯¤ þõû ù¤¢ öþ
.¢û¢þõ öª÷ ¤ ü¨þä ¢óø ý¤ ü÷ú üð¢õ öõ¥õû ¤ªþ ¢÷¢ø ù¢¤î
ò¢õ ©þªð üþ¤ ø ¢÷û ø¤õóì ¥ ¤¡ ꤪþ ø ùã¨ø ø üû£õ ò¬
ý¤ þã®ø öþ .¢÷î ¢þ ©¤¨ð ý¢¦÷ üø÷ üõõ ¤¢ ¨÷ø üð÷û¤ê
ô¢ ¤ ¥î¤õõ üð÷û¤ê" êþ¤¢ ý¤ ý¤ø¤® ¤¬÷ä íþ ùì¯÷õ ¤¢ ¢ ý¤þðñîª
.¢ø üû£õ ü¤ð¤¬÷ ø ý¤þðù¤÷î ø ø¥÷ üê® â÷øõ öø¢ "öþ¨¤
 
 
ô¨þ÷ü
 
ö¤ì ¢õ .¢ø ô¨þ÷ü ò¬ ü¢ø ø¤õóì ¥ ¤¡ ýûꤪþ öþ ¥ üîþ
üãìø ¤ø¯ áõ ø¢ öþ .¢÷¢¤îþõ üð¢÷¥ ü¢ø öþþ¤ üðþ¨õû ¤¢ ûü÷ü
¤ðþ¢îþ ü¨¨ ¯¤ ù÷øðþû ¤à÷ ¤û ¥ ø ù¢ø üû£õ ¢®õ ùð¢þ¢ ý¤¢
öþõ¤ú ø ¨þ 拉 öõ¤úì "¤þøúõ" ¢òþõ ¥ ñì ôªª ö¤ì ¤¢ .¢÷ª¢÷
íþ ¤þøúõ öõ¥ ¥ .¢¤î áøó¯ (ñõî üø¤ ø ü÷òìä ©÷þ ü÷¨÷) "¤î÷¤þ"
ù¨ ø ¨þ ù ¤ð .¢õ ¢øø ô¨þ÷ü ù¤îþ ¤¢ ý¢þ÷ ¤þþç ø ü÷øð¤ð¢ ù¤ø¢
¥ ñì öø¤ì ¤¢ ¤î÷¤þ öþõø¨ ø ¨þ) .ª¢ ¢øø ø ¥ ñì ¤î÷¤þ
ü¯ ¤¢ ûü÷ü ýû©¥øõ §¨¤ ú÷ ¤øúà ùì¨ (.¢¤îþõ §þ¤¢ ¢òþõ
¢¢ã üû£õ °þ¤ ùð¢þ¢ ¥ öþ¤÷ .¨ ù¢¢ °¤ ùó¨ ö¤¥û ø û¢¬ ýûù¤ø¢
ýûü÷ü .¢÷ù¢ª ù¡÷ª þ ø ùàòõ öþõø¨ ø ¨þ ñì õ ô¨þ÷þ ¥ üõî
.¢÷ùêþ ú ø õ¨ ¤þøúõ üð¢÷¥ ø û©¥øõ §¨¤ ñõî ¤ø¯ ¥ø¤õ
 
ý¤ üû£õ ü÷ø¡¤ê ù ùî ¢¢ ©¥øõ ¤ ü¡¨ ø ¢þ¢ª ýõ¤î ©ø¤ ¤þøúõ
¤þøúõ ôú¨ öþõø¢ .¢¢ ¤¢ì ü÷õ¨ ýûù¥þð÷ ø ô¨ ñ¤÷î ø §ê÷ ¯®÷
ü÷ø¤¢ ýù¥þð÷ ù¤ø¢ ÷þ .¢ø üì¯ ô¨þ¨ ùþóä ¤ ø ýøì ø ôîõ §þ¤¢
ý¤ ùãê¢õ ø ùø (ûüõû¤ ù¢ê¨ø¨ ¥ ý¢) ¢¤ø ¢øø ¤ þãìøõ öþ ùî
ö ñõä üð÷ø𠧨¤ ùî ¢óø §¨¤ ù÷ ¤ öõû¤ ¤þøúõ .¢ø ý¢¤ê þóø¨õ
ù¢ª ¢óøõ üì¯ éó¡õ ø¯¨ ¤¢ ùî ¨ öîõõ ô¢¤õ .¢¨÷ªþõ þõ¨¤ ¢¤ê
íþ ö¨ ¢÷øþõ ù¢¤ ¤¡¢ íþ ëªä ø üî ¥ øóõõ üð¢÷¥ íþ õ ¢÷ª
.¢ª §¢ìõ ü÷ø¤
 
¢ª üþ¤ø¢÷û ýûùªþ¢÷ øðê𠢤ø ù¤ø¢ öþ ¤¢ ô¨þ÷ü ùî ý¤ø¯÷õû
öø÷ã þ¤ª (þóø¨õ ø) ñõãó§îä ø û¢ªþ÷ üóãõ þè öþ üð÷ûõû
.¢¤î ¢þ ùã¨ø ü¬¡ª ¢ú ø ¢
 
 
ô¨þ¢ø
 
ü÷¨÷" þ "¢ø" ù éø¤ãõ ø ¥ ¤÷ø ù ¤ð ¤þøúõ ¤¬ãõ "õø𠤢þ¨"
¢òþõ ¥ ñì ôªª ö¤ì ¤¢ ¢÷û ¤¢ ¨þ¢ø áøó¯ .¢ø "üø¤ ø ü÷òìä ©÷þ
ù ¨÷ ¢ø ¨þ¤¢ ø üð¢÷¥ .¢ø öõ¥õû û¢ªþ÷ ýûùªø÷ öþ÷õû
¤ú ø ¤ªþ ô¨þ÷ü ý¤þøúõ þ û¢ªþ÷ öþ¨¢ìõ ¨þ¤¢ ø üð¢÷¥
ø ñø¬ ù ùî ¨ üþúõ ùõ÷þð¢÷¥ ¢ø üê¤ðøþ .¨ ù¢ª ù¡÷ª
ù÷ðªû ù¤ ø ñø÷ ìþì ¤ú ¤¢ ùêú÷ þì¤ öø¢ õ ù¢¨ õþóã
.¢¢ ùþ÷
 
ý¤¢ ¢þ ý¢¤ê ý¢¥ ø üû¤ ùþ öø÷ã ¢¤ê ùî ¢þøðþõ ñø÷ ìþì ¤ú
ô¨þ¨ íþ ¥ î¤õ (ùð¤£ð ø ¤ãõ ªû ) ù÷ðªû ù¤ .¢ª ü÷ú ùð¢þ¢
ú÷ öª¢¤ ¤¢ ø þä¤ ù ô¥óõ ¤ öþ¢ìãõ ùî ¨ üìò¡ ù¢ª ¢þ ôîõ
ªþãõ ¨¤¢ ñõä ¨¤¢ ö÷¡¨ ¨¤¢ ýø¥¤¨¤¢ ùþ¤à÷ :¢÷îþõ
üû¤ ý¤ ù¢¨ ùõ÷¤ öþ .¨¤¢ ¥î¤õ ø ¨¤¢ ¤îê ¨¤¢ ©ò ¨¤¢
¤þè ýûùþ âìø¤¢) .¢¤¢þõ ¤¤ìõ ý¤ª þóø¨õ ¤ ¤ ñîþ¢¤ ø ýùªþ¤ ¢þî
ýùªþ¤ öø÷ã ¤ ö ý¤ª þóø¨õ ùó¨õ ¤¢ ùî ¨ öîõõ ¨þ¢ø ý¢þø
üì¯ ô¨þ¨ ¤î÷ ¢ø ùê® (.¢÷î «¡ªõ þ÷¢ û£õ öþ¤ñîþ¢¤ ø
.¡¨ üû£õ ò¬ ý¤ ¢÷õ¤¢ì ýø¤þ÷ íþ ¤ ¨þ¢ø (¤þøúõ ö¨)
 
¢¤ê ùî ù÷øð÷" .¢¢ ©¥øõ üð¢÷¥ ùõû ü¨¨ ñõä öø÷ã ¤ ø¤ þõû ¢ø
¤îê ¤¢ ¨þ¢ø ¯®÷ .¨ø ¨þ¤¢ ù¢¤ªê "¨ ö¢ø ù¨þª ¢ªþ¢÷üõ
ùê¤ðñîª ¨¨ ø ñþõ ¤îê ùõû ñ¤÷î §¨ ø üûð ù ¨¡÷ ¨¤¢
øõ ø ù¢þªî üûð ù ¢÷÷øþõ ú÷þ öø ùî ¢¢ ©¥øõ ¢ø .¢¤¢ ¥þ÷ ö¢ø ¤¢
ø ù¢ø ¤¢þ÷ ýûù¢þ¢ ¢÷øªþõ øõ ø ù¢¤î áøó¯ ¤¤îõ ¤ø¯ ùîþ÷ ¥ ø ¢÷øª
¤¢þ ø üè ùî ý¥þ ýø¨ ¤¢ ¨þ¢ø .¢÷¨þ÷ üãìø þè ø þú÷ öþ¤÷
ö¨÷þ¢ .¢¥øõüõ ¤ ü÷ø¤¢ þ ø ý¢õ ýûù¢þ¢ üõõ ù üð¨ó¢ í¤ ¨
.¨ ¤¢ ¤ ¤þ£÷ ¤þþç ëøêõ ¢ø¡ é¢û ¨þ¢ø ©øî ø ø¨
 
"÷ø¤þ÷" ¢¤øõ ùð .¢û¢ ¤¤ì é¢û öþ ý¤ üõ÷ ùî ¨þ÷ ñþõ ô¨þ¢ø ñ÷þ
ùî ¢øªþõ ä ö þ®ø ø þ¤ª .¢øªþõ ¢÷ø¡ üêþ¬ø ¤û ý¤ø ¤¢ üûðþ
¥ ý¤þ¨ .ôþ¥¨ ¨ üêðª ý¤ø ùî ý¥þ ¥ öþèø¤¢ ø ¥þð÷êðª ý¤ø¬
êþ¬ø ¤¢ ¢¡ üð÷ðþ üãìø ùªõ é¢û öþ ùî ¢÷¨û ¢ìãõ öþ¢ø
¢úª öþ¢ø ¥ ý¤þ¨ ý¤ ü¢þìä àó ¥ õ .¨ öþþ¨õ ø ö÷õó¨õ
áø÷ ¤û ¢ø .¨ ¤øª¢ öþþ¨õ ø ö÷õó¨õ ù¢ª í¤¢ ¤þ¨õ ø ú ¤¢ ¢¡ ù
öþ÷ ø ýþ÷¢ ¤¢ ùî÷þ ¤¯¡ ¢¤î ¢¤ ¤ ù¢÷÷þ¤ê ý¢¡ íþ ôøúêõ ø ¤ø¬
ü¨¤ ¤î÷ .¢ø íþ¢¥÷ ø 餪õ ú÷ ©¨¤ ø ø¢÷û öþ¢¡ üõþûêõ
¢÷÷ø¡ ¤êî ø ¢óõ ¤ ø ª¢ ö ¤ ô¢¤õ ¥ ý¢¢ã ¢ø 餯 ¥ ø¢÷û
öþ¢¡ ¤ðþ¢ ø ¤¢÷þ ø .¢¤îþõ ¢¤ ¤ ©÷þ¤ê ¢øøõ ©¨¤ ø âìø ¤¢ õ
¤¢ ùî ¢þ¢þõ üû¤þ£÷ê ¢÷÷õ üû÷õ ø ¢ø¢õ ¢øøõ ö¨ ¤ ø¢÷û
ý¤öþ¨¤ ¢þ¢ ü ¤¢ ø ö¨÷þ¢ .¢÷ù¢ª ¤þ¨ ìþì ¥ ñû ý¢õ ù¥ø
.¢ø ëó¯õ ý¢¡ ¥
 
(÷ø¤î) ô¤ ø (÷¤) üð÷¥¤ê ø õî üúó þêþî ý¤¢ ¤ "ëó¯õ" ô¨þ¢ø
¢¤øüõ¤¢ þãìø ¤ ¨þ¢ø ü÷ø¤¢ ø ü÷òìä ©÷þ ùî ü¨î .¢¨÷ªþõ þõ¨¤
¤ðþ¢ ¢øøõ ý¤ ¤ ìêª ø ô¤ ø íøó¨ ø ¤ê¤ ¤¢ ¤ õî ýûþêþî
.¢ª¡üõ ùã¨ø
 
¢¤ ¤ üêþ¤ª ýûü÷¤ì ø üû£õ êþ¤ª ü÷ø¤þ ¤þ ù¤¢ þ ý¢÷õ¢ø¨ ¢ø
ü÷¤ì ñþõ ü ù÷ ø ï÷ð ù÷¡¢ø¤ ¤¢ ö¢¤î ôõ ù÷ ¢ø ùªþ¢÷ 믤 .¢÷îþõ
¢þ¢¥ ø üû£õ ý¤ûà êþ¤ª ø¢ ô¨þ¢ø .¢÷îþõ üîõî öþ¢ìãõ ý¥¨î ù
¥ üª¡ ¤îª ô¨þ¢ø .¢¤õªþõ öþð÷÷ ¤ öõû¤ ì¯ öþõ ûù¢ê¨ø¨
.¢ø öþ¨¤ öþ¢óø êþ¤¢ ¤¢ ü÷ú ýûüð¢õ
 
ýø¨ ¤ ùì¯÷õ ô¢¤õ ¢÷û ù¤ì ùª ¤¢ ¤þà÷ü ø ùì¨þ üû£õ ©ªø ö¨÷þ¢
ùì¯÷õ üõõ¤¢ üû£õ üð¢÷¥ .¢þªî ò üø¤ öþø÷ ý¢þ÷ -ýùªþ¤ ýûùõ÷¤
ùþ¨ ÷þ¤õ ü ø ø¢ üû£õ êþ¤ª ©þõ÷ ¢¢ãõ öþ¢¡ ©¨¤ ¥
ñõª ¤¢ û¢ªþ÷ öþ¨¢ìõ ¤þ .¢÷¢¤ð¤ ýø¤ öõ¥ ö ¤¢ üø¤ ù¢÷÷î ¢ø÷
üø¤ ¤þ ë¯÷õ öþ ø÷ ø 뤪 ¤¢ 拉 ý¢ø ø ¤þøúõ ø ¢÷û ý¥î¤õ
öþ¢óø ñþ¬ ñù¢þ ï÷û¤ê ©¤¨ð ø ù¢÷û¢ ÷ ¤øúà ý¤ üð¢õ ¤¢ ¢þ¢ª
.¢ø 뤪 餯 ¥ öþ¨¤
 
 
ô¨þª¤¥
 
ñõª ùî (ùª£ð ¤¢) ü÷õ¥ üóø ¢øªþõ ù¢þõ÷ ö¤þ öø÷î ôû ùîþ ¤¢ öþª¤¥
¤ ¢ø öþ¯¨óê ø ùþî¤ ôû ü¢õ ø ë¤ä ö¨î ö¨÷çê ý¥ø¤õ ýûø¤õóì
íþ ¥ ¤ªþ õ ¢÷¢¤ø¡ ¨îª ôò¨ ©¤¨ð ô÷¤¨ ö¤þ öþª¤¥ .ª£ð
ö öõ¯õ ¤ø¯ ó¯õ öþ ùî ¢ø þ÷¢ 拉 ý¤ø¯¤õ ù¨ üõ¨¤ û£õ ñ¨ ¤¥û
ù ¢÷û ¤¢ ö÷ ý¢ã ÷øî¨ .¢¥¨þõ ¢ø¡ öõ¥ ù¢þìä ø öõþ öþ¤¤¢ì¤ ¤
.¨þ÷ ¯ø¤õ ¤®
 
ü÷¨ öð¢÷¨þø÷ ¥ ©õ÷ ¢÷÷õû "ª¢¤¥" þ "ª¤¥" ü÷¤þ ¤õþ ù÷¨ ø °þ¤
¤¢ ¤ ø üõøõä ëêõ þ®¤ .¢¤¢ ý ó¯õ öþ ¢ø¡ ùî ù¢þ¨¤ õ ù ö÷øþ
§þ¨ ö¤ì ¤¢ -¢òþõ ¥ ñì üóø - ¢òþõ ¥ ñì ôêû ø ôªª öø¤ì ¢ø¢
¥ öþóþ¤¨ ù¢÷û¢ ÷ ü÷¤þ ùª¢ ©ø¤øî .¢÷û¢þõ ý üª÷õ¡û ùó¨ó¨
ô÷ ùî üõóãõ ¢ø ý¤ð¥þû¤ ø ý¤îøîþ÷ ¤õþ íþ ª¤¥ .¢ø üª¤¥ ¤¨
¤¢ ¢¡ ý¤ ¢ø üøð÷¡¨ ø .¢¤î êó¡õ ö¤þ ôøä öõþ üìò¡ ô¨þóù¢þ
ö ¨þ¤ ôìõ ùî ãþ¯ öþ¢¡ ý¤ ü÷¤ì üû£õ öþ ø ¢ ü÷þõ¥¤¨
ôúó öþóø üðó¨ ü¨ ö¨ ¤¢ ø .¢ø ùê¤ð ¤¤ì ¯ó¨ ù¢ª ñçª ü÷ø¤ ù¢¤
¢ª ñ÷¢ ý¢ã ôúó ©ª ùî ¢¤î êþ¤¢ ¤¤ ø üóä ý¢¡ ¢¥õ ¤øû ¥ ¢ø¡
.¢÷¢¤î ¤îª ¤ öª¢ø¡ ùª¤ê ©ª ö ¤¢ ùî
 
öþóø ¢¤î ¬ üø¡ öþ¨¤ ý¢¡ íþ ¢þó "¢¥õû ø¤" ¥ ª¤¥ ùî÷þ ¤¯¡
¤ "§¤ ü¤ðüð÷ðø¢" ¤ø¬ ü¤è öûø¦©÷¢ öþ üû£õ ù¡÷ ýû©ò
î ¤¢ .¢ø ù¢ª ¤þ¨ê ¯óç ó¯õ öþ ùî ¢ª ù¢¢ öª÷ û¢ã .¢÷¢¢ ù¤
¢ø¡ éþø öõª¢ ¤ «¡ªõ ý¤¤ ø ëøê ¥ ¥è ¥ ¢¡ "öªþû¢÷ø" ýøóú
¢øúþ ¢÷÷õû ô¨þª¤¥ .¢øªþõ öþõ® üø¡ üè ý¥ø¤þ ùî÷÷÷ ¢¤þõ £ó
.¨ ý¢þø û£õ íþ ôò¨ ø þþ¨õ
 
¤¢ì ý¢¥õ ¤øû öþ ¤þðõóä üø¤þø¤ ¤¢ þ¤ª üð¢÷¥ ùî ¢¥øõüõ ô ¨þª¤¥
"øþ öþõ ¤ð÷" ø ¢¤¢ ¤ ©¨¤ ©¥¤ ø ú÷ ùî ü¨î ûüø¡ ùõû ù¢÷÷þ¤ê ëó¯õ
ø¢ öþ ¥ üîþ ¡÷ ¤¢ ¢¤ê .¨ ùê¤ð ¤¤ì ï¤õ ø ý¢þó ÷øª¡ ¢ú÷¢ §¨
¯¨ ¤ ¢¥õ ¤øû ø¡ û£õ ù¢¤î êó¡õ ý¢þó ó¬ ¢¤ê .¢÷¨û ¢¥ ¤¢ì
üî ¤¢ ø ù¢øõ÷ ùø (ý¤ª öäø÷õû ø ÷øþ öûþð) ©÷þ¤ê ù ù¢¢ ùã¨ø ø
ù¢¤ ¥ ú÷ ù¢ê¨ üð÷ø𠤢 ûö¨÷ ý¢ ªø÷¤¨ .¢¤î ¢÷ûø¡ ©¨¤ ¤ ¢¡
¥ ¢ã üõøõä ø®ì ¤¢ ôû ø ï¤õ ¥ ¢ã ý¢¤ê ø®ì ¤¢ öþ÷õû ø ¢ø¡ ¢¥
¢þìä öþ .¢÷ø¤þõ ô÷ú ù ö¤î÷ ø ªú ù öó¬ .¢øªþõ öþþã ¥þ¡¨¤
ø ª¤¥ ¢ø¡ ý¢¤¤î ø üø¤ 拉 ýû¤î ¤¢ì ¤ ýûª¢¢þ öþ÷õû ø
íøî óõ (ùþ¨õû) ü줪 ¤¢ìõ üûª¢ "¨ªþø"ü÷¤þ ùª ùõóîõ
ñõä ø ý¤þð¤î ú ¤¢ ¢¢ãõ öþ¢¡ üìò¡ ¤þè ¢þ¢ª ©¨¤ ¥ ñþ¤¨
.¢÷¢¤ð¤ ýø¤ ìþì ¤¢ ¢¡ ©¨¤ ý¤ ©ò ¤¢ ý¢¤ê þóø¨õ ù
 
 
ö÷øþ ùê¨óê
 
üêøîª ø ø ô ¤ø¯ ¢òþõ ¥ ñì ôªª ö¤ì ¤¢ ö÷øþ íþ¨òî ö¢õ áøó¯
ùøî ý¤¢þ öþ ü¯ ¤¢ ìþì¢ ü¤è ö¢õ üóãê ø üãìø ýûùþ .¢ø ý¤øõ ù¤ø¢
ù÷ðþ ø ùì¨þ ýûñ¨ öþ § ¤¢ ¤ ¢¡ ü¤õ÷ ¨¢ ü¨¤ ñ¬ .¢ª ¤ ü÷ú
.¢÷þþõ ý¤ª þóãê ø ©÷þýûù¢ø¢õ üõõ ©¤¨ð
 
"¯¤ì¨" .¢÷¢¤î íõî ¤ª üð¢÷¥ ø ø¤ ü÷ø¤¢ ôúê ù ¤ªþ ö¨ ýûü÷÷øþ
¯¨ø "¢ó" ¤¯¡ ø) ù¢¤î ¢¤ ¤ ¢¢ãõ öþ¢¡ ©¨¤ (¢òþõ ¥ ñì -)
¤¢ ¤ ìþì üìò¡ üð¢÷¥ ¤¢ ëþì ô¢¤õ ùî ¢¤îþõ §þ¤¢ ø (¢ª ô¢ä ûü÷
¤ ü¤ðù¢õ (¢òþõ ¥ ñì -) "øòþ" ø ø¤þ .¢÷÷î ø¨ ©þ÷ãõ öþ¤¤
üø¡ ö ©¥¤ öþ¤ò ùî ¢¤îþõ §þ¤¢ ¤ ¢øõ üóãõ ù¥ø íþ þãìø ù¢¤î ¢¤
éþó ¤ ©÷þ¤ê ùõû ù¢÷÷þ¤ê óä öþóø (¢òþõ ¥ ñì -) "ñø¨þ¤" .¢ø
¢ú ø ¢ ¤þ¬ ø óä ¢¡ ¤¤¨ ©øî ø «ê ¤¢ üðõû éø¨óþê ù¨ öþ .¢¤î
.¢÷¢¤î
 
¤¢ ¢¤îþõ ꤪþ ü¨þä ¤øúà öõ¥õû ýûö¤ì ¤¢ ö÷øþ ùê¨óê ùî ¤ø¯÷õû
üð¢÷¥ é¢û £ó ùî ¢¤îþõ §þ¤¢ "ô¨þ¤øîþ" .¢ø ¢÷õ¤¢ì üìò¡ ©þ¤ð íþ ü
ù üþ¨¢ ýú öø÷ã ùøî ü¢õ ¤¢ ¢¤¢ ñõ ¤¢ ¢þ ¢¤ê ùî ¢¤îþõ ¢þ õ ¨
¯®÷ ëþ¤¯ ¥ ø¤ £ó öþ¤òø .¢ª è¤ ü÷òø¯ ü¢õ ý¤ ¤ð¤¥ ý¢ª
¤ øì ø éþóî þõû "öøþìø¤ ùê¨óê" .¢ª ¢ûø¡ ¨î ô¨ ù¨þª ø ù¨þ ø
ù¯þ ¢þ ùîó ¢øª ­øä ü÷ø¤þ ¯þ¤ª ø þãìøõ ¢þ÷ ö¨÷ :¢¤îþõ §þ¤¢
.¢øª üõ÷û¤ ø þ¢û øì ¤ ¥î¤õõ ©ü÷ø¤¢ üìò¡
 
ù ùî ù¨¤ ø üõ÷ ýûþ¬¡ª ¥ ü®ã ¥ ý¤¢¤¨þó ø ¨¤úê íþ ¯ìê
¥þ÷ ¤ ¤ðþ¢ ôøóä ¢¤øõ ¢÷ ¤¢) ¢÷¢¤î íõî ¤þ¬ ø ©÷þ éó¡õ ýûùª¤
ý¤ ö÷øþ ö¢õ ö ¤¢ ùî ýùã¨ø ¤ ¢ø ¢ûø¡ üóò¢ ø ù¤ª (¢÷¢¤î §þ¨
¢òþõ ¥ ñì û°þ¤ üõõ) .ª£ð ¤ ù ¤ ù¢ª ¤¢ìõ ©ì÷ ý¤ª í¤¢ ꤪþ
:(¢÷ªþõ
 
ø ôªª öø¤ì) öþóî¤û ø ¥÷¢÷õþ¨î÷ ¤¢÷õþ¨î÷ (-) §ó :ùê¨óê
(-) §øþ¤îøõ¢ (-) ¯¤ì¨ (-) §øþ¨øó (ô÷
§þóþû ø §ø¨ §øîþ¢ø¤ (-) §þ¤ø (-) §¤øðø¤
ñø¨þ¤ (-) ¥÷ðøþ¢ (-) ¥÷ §þ÷ (ôªª ö¤ì) §þó
§ø¤øîþ (-) §øîþóø (-) §ø¨¤ê ø (-)
.(-) ø÷¥ (-)
 
ñø¨þ¤ (ô÷ ö¤ì) §øþ ¥ §¤îøþû (-) §¤øðþ :ü®þ¤
.(ôø¨ ø ôø¢ öø¤ì) ¢þóîø (ô¤ú ö¤ì) §ø¨îø¢ø ø §øþ (-)
 
§ ø¤þû (-) §¢õþ¤ (ô¤ú ö¤ì) §ø :ý¦øóø÷î ø ôóä
.(ôªª ö¤ì)
 
.(-)) §¤îøþû :ý¥¨ø¤¢
 
.(ôø¨ ö¤ì) §¤¨¤ (ôø¢ ö¤ì) üõóø §øþ¢øóî :ü¨÷ªù¤¨
 
.(ôø¨ ö¤ì) ¥÷ §ø¤ (ô¤ú ö¤ì) §þþ :ý¢¤ø÷þ¤¢ ø üê¤ç
 
§¢þþ¤øþ (-) §ó íøêø¨ (-) §øó ü¨ :ùõ÷ªþõ÷
§÷êø¨þ¤ (-) §þóøø (-) §ø÷þ¤î (-)
.(-)
 
ö¤ì) ø¨ (ôêû ö¤ì) §øþ ø §îó øê¨ (ôªû ö¤ì) ¤õøû :þ¢
(-) §ø¤ (-) §¤îø¨þ (-) §þ¨þó (ôªª
.(-) §øþ¤îø
 
(-) §øø¢ø¤û (-) §¢þ¢þîø (-) §øîþ÷òû :°þ¤
.(-) §øþþóø (-) §øêø÷¨î
 
(-) ¤¢÷þ (-) §¢þ÷øõþ¨ (-) §¤øðþ :üìþ¨øõ
.(-) §¢þóþî
 
.(ô÷ ö¤ì) öø¤þõ ø §þ¢þê øþóîþóø :ý¥¨ùõ¨õ
 
.(ô÷ ö¤ì) §þ¤ø¢ ø §ø÷ø¤êø :üªì÷
 
(ô÷ ö¤ì) §øþþîþóø ø §ø÷þîþ §óîþ¨÷õ §¤îþóî :ý¤õãõ
.(-) §øþþ (ô¤ú ö¤ì) §¤îø÷þ¢
 
(-) ¤¢÷þ¤ (-) öøóø¨ :(¤£ðä¢ ø ¤øø÷ ö÷¤õî) ¨þ¨
(- §þ¨þ¤ (-) §¤îþóø (-) §ø¤ ü¨þ
.(-) §óîþ¤
 
 
ý¦øóø÷î ø ôóä
 
¤ðþ¢ ¤¢ ý¤þ¨ ùø ñì ýûꤪþ ø ùã¨ø öõ¥ öþ ¤¢ üû£õ ꤪþ
ø¤ ù¥ø ¥ û£õ .¢ø ù¤õû ¢¬ì ø ¨þ¨ ý¦øóø÷î ôóä ùóõ ¥ û©¡
¥þ÷ ôóä þòø ü÷ãþ ¢ø¡ ôþ ø ü÷ø¤þ ýþ÷¢ ôúê ù ô¢¤õ õ ¢þøðþõ ö¡¨
.¢ø ¢ûø¡ ôóä ø û£õ ô¨ ø¤ öþ üð÷ûõû ýþ÷¢ ñù¢þ ýþ÷¢ .¢÷¤¢
 
ùã¨ø ø ü¤ ¤¢ ù¢õä ýø¤þ÷ öø÷ã ö §þ¨ ø ôóä ꤪþ ¤¢ ûü÷÷øþ
üªì÷ ¢ª üõóä ¤ ü¨¨ ýû©¡ ùî ¤þ¬ ø ©÷þ ýûù¡ª ¥ ý¤þ¨
ôóä ø ¤÷û ùî ¢÷¢¤î éªî ¤ üê¨óê ø ü®þ¤ ñø¬ ú÷ .¢÷ª¢ ù¢úã §¨
ù¢þª¡ ùã¨ø ¤ üõóä ýû©ø¤ ø ¢õ §¨ ø ù¢¤î ý¥þ¤ùþ ø ý¢÷ü ¤
ý¤þðùþ÷ ø ùþ®¤ê ëþ¤¯ ¥ ¤þ¬ ù ¯¤ì¨ ü¨¤¨¢ ø üîþ¢¥÷ ¥ ùî ¨
.¨ ù¢ª ùþ÷ ø ëªõ ©þõ¥ ø ù¤ §¨ ¤ ñø¨þ¤¥ ¥ ñî §þì ø
 
¤ªþ õ ¢ø÷ üû£õ ¢þìä ¥ ¢ ê¤ãõ ø ôóä ù ûü÷÷øþ üþ¨¢ ø ü¨¤¨¢
ù¢õä ¤ø¯ ꤪþ öþ .ª¢ ùþî ëõã ø ¤îê ø ¢ûªõ ¤ ¢ìä ø öõþ ¥
¥î¤õ ü¤õ ù¢ª ù¡÷ª ýþ÷¢ ø §õó ñì ö¨÷ ¤ ø¤ ü¤õ÷ ýþ÷¢ ¥ ¤ªþ
.¢¤îþõ
 
¥ø¤õ ù ¤ ¢ø¡ ©¥¤ ùî ¢÷¢¢ ù¤ ¤ ý¤þ¨ ùø ó þêªî ûü÷÷øþ
ñîª þ÷¢ ý¥¨ù¢õ ý¤ ¤þ¬ ø ©÷þ ªø¤ öþ § ¤¢ ¢¡ .¨ ù¢¤î àê
ø ¨ø¡ §¨¤ ûö¨÷ ö ëþ¤¯ ¥ ùî ¢ø ©ò ¤¢ î¤ ù¨ ý¤ ¤¢ ü÷ø¤þ
¯þõ ø ¢ø¡ í¤¢ öø¢ ûö¨÷ .¢÷¢ªþõ ñ÷ ãþ¯ ø öª¢ø¡ ¤ ñõî ù¯ó¨ ù
.¢÷¨û öø÷ ø ¥ä öþ¨¤ ëªä ýþ÷¢ ù üþ¨¢ ¤¢ öªé¤¯
 
¢ø ù¢¤î ñþõî ¤ ö ø ù¢¤ ¤ ù ö÷øþ ö¢õ ¥ ¤ªþ ùî ôø¤ û¢ã ø ö÷øþ
ø (ù¤¬õ öþªõ) ëþ÷÷õ üªþ öþªõ ¢÷÷õ ý¢þ¢ ýûùó¨ öþ÷õû
ôà÷ ù¤ø¨ ú÷ .¢÷¢¤î ᤡ ¤ (ù¥þ÷ ¤ ý¤ ù¢ª §÷ò ùð¨¢) ôøþó
üø¤ø¢ üõþ¢ì íøî ëþì ö÷øþ ùõ¤þ ¢÷÷õ) üþ¤¢ ¤þ¨óâþ¤¨ ýûüªî
ùã¨ø ¤ û¨ ø ö¥¤¨ ý¤ ©øù¤¥ ø (ü÷¢ ø üø¤ üªî ôø¤ üóð ø
¢¤øõ ûùó¨ ¤¢ öþ÷õû ò ø ¤¥ ¤¢ üãþ¨ø ¤ø¯ ¢òøê ø öû .¢÷¢¢
ý¤ ¤ªê öþªõ ø û§¢ áø÷ ñõ ý¤) ý¥¤øªî ê¤ð ¤¤ì ù¢ê¨
¢òøê ø öû ôø¤ ëþ¤¯ ¥ ö÷øþ .¢øõ÷ üì¤ ¥þ÷ ý¥¨öõ¡¨ ø (öøþ¥ öèø¤
ü ýû¤þ¨õ ø ûù¢ ¥ ü¯¤ ùîª íþ ûüõø¤ .¢¤î üê¤ãõ ¤è ù ¤
ü÷ø öªâþ¨ø ý¤ø¯¤õ ¤¢ ¯¤ ý¤ ú÷ ù ùî ¢÷¢¤î ¢þ ¤ üþ¤¢ ø
ù¡¨ ü÷¢÷¤ ù¤ ýû(öõ¤ê) ñ¤ ø öû øð ©þ¡ ø¤ ñõª ¤¢ .¢¢ ü¬¡
.¢ª
 
:¢÷¢¢ ù¤ ¤ ý¤þ¨ þêªî ù¤ø¢ öþ ü¯ ¤¢ öþ÷õû ûü÷þ þ¨ 뤪 ¤¢
ý¤ ¤¢íø÷ ýûøõ ôóì ø üõªþ¤ ¤õø¯ û¢¨ ø ù¤ (ý¤ð÷û ¤¢) ô¢ öø¨þ
ôªþ¤ ¤î ¤¢ ù¢ê¨ ý¤ ù¤ø¨õ öþªõ üð¢÷ê ý¤ üªì÷ ù𨢠öªø÷
ö¢ ñ¤÷î ý¤ ñþ¨ø ¤ðþ¢ ø í¤þ¢ ö¥þø ýûñ ý¤ ôþ¡¥ üõþ¨ ýû÷¯
ö÷øþ ¤¢ ôû ü¨÷ªþõþî .¤£ ªî ü÷î¤þª ýûöþªõ ø ñ¤è ¤ø¢ ýûöþªõ
¤¢ ¤® ¤¬ä ùî ¤ ùþóø ¥þú öþ¤ªþ ûü÷÷øþ ø ¢ª êøîª öþ ¤¢ ôû
ñþ ¤þ¯ì ù𨢠:¢÷¡¨ ¢÷¤þðþõ ¤¤ì ù¢ê¨ ¢¤øõ ôøóä ýûùðªþõ¥
¤ üãþ¯ ôøóä ø ü¨÷ªùþ𠢤øõ ¤¢ý¤ ûü÷þ .ùðªþõ¥ öøþó §îòê
.¢÷¢¤î ù®¤ä
 
¤¢ ùì¨þ ùã¨ø ¢ûª ü¨þä ¢óø ©ø ø ñø ¤¢ ù¢ª þ¢û öø¤ì ö¨÷þ¢
¯¤ ø üð¢÷¥ ù¤ ù¢÷÷î öøð¤ð¢ ý¦øóø÷î ùþóø ýû©¥øõ ø üãþ¯ ¯þõ ôøóä
¤þð ù¥ø ¤¢ ûö¢õ ùø ñì ¢ íþ üð¢õ ù¤ø¢ öþ öþ ¤¢ .¢÷¢ø ô¢¤õ
ý¤ öþ¨¤ öþ¢óø öþø÷ ï÷û¤ê üê¤ãõ ¤¢ ¤ ¯þõ ùî ª¢ ¢øø ýù÷¤þ¢õ
ùþ ö÷øþ ùê¨óê ø ôóä §¨¤ ôø¤ ý¤ø¯¤õ .¢¤îþõ ù¢õ ñþ¤¨ ¤¢ §þ¨
¤à÷ ü¨þä ¯¨ø ¤ ñù¢þ ýþ÷¢ íþ áøó¯ ùî ¢øõ÷ ôû¤ê ¤ üìò¡ ø ü÷ø¤þ
.¢þªîþõ
 
 
ùþ÷
 
öþ¨¤ öþ¢óø ý¤ üð¢õ ü÷þ ù¤ø¢ ü¯ ¤¢ ûö¢õ ü÷ú ꤪþ ø ùã¨ø
þ ôþì¨õ ¤ø¯ öú üõõ .¢ø ù¢ª íþ¤ ý¦øóø÷î ø ôóä þúõ üì¤ ø ý¤¢þ
¤þà÷ü øõ÷ ø ¢ª¤ öþ ùì¤ .¢÷¢ø ùê¤ð ¤¤ì ûꤪþ ö ¤þ ôþì¨õ ¤þè
©ò ¤¢ ùª£ð ¤¢ ü÷õ¥ ¤û ¥ ¤ªþ ¤ ¢¡ ùî ¢ø ñ ¤¢ öþóþ¤¨ ùø ý¤ª
.¡¨ ÷ø ù¢¤î ¯øì¨ þ¤ª üø¤ ø ü÷òìä ©÷þ ø ý¤îê÷ªø¤ ý¤ ¤üóõä
 
ø ©÷¢ ýûùª¤ ø üû£õ ýû÷¨ öþ ¢óø ù÷òøä ø ù¢¤ªê ùãó¯õ öþ ¤¢
©ª ýûö¨÷ ¥ ý¤õªþ ¢¢ã ¤ ¤ ªú ©þªð ôþ÷øþõ ¤îª ê¤ãõ
ôøóä ¥ ý¤ª ü÷øð¤ð¢ ýûù÷þõ¥ ¥ ô¢î ¤û .ôþ÷þ ü¨þä ©ø ø ñø ö¤ì
¤¢ ªú ñù¢þ üäõ §îã÷ ùê¤ð û¢ªþ÷ ¤¢ ëøêõ ø üãþ¯ ëøêõ
.¢ª ¤¢þ¢ ü÷÷øþ 拉 öþ¤îêõ ãþ¯ öø¤¢ ¤¢ üû©÷þ ø ô¥þ¨øþ¨øê÷î
§þ¤¢ ôû ø ù¤îþ ñù¢þ ù¢÷÷î§îã÷õ üäõ ¯ø¤ ø ý¤ª þóø¨õ ¢¡
üûö¢õ ©÷þ¤ê ù¢¤î ù÷ø¤ø ¤ ùþ¨ ýûñ¨ ¨þ¤¢ ø û©¥øõ ö þ .¢÷¢ª
áõ ø üð¢÷¥ ù öþ¨¤ öþ¢óø ö¢¢ öõ¥¨ ø ôà÷ ¤¢ ¢÷÷ø ùî ¢þ¥è ¤
.¢÷û¢ °¨ ú÷ üø¤ ø ü÷òìä ©÷þ ù üø¡ ¢÷÷ø ¢¡ ñù¢þ §¨¤
 
ö ¤ ü¡þ¤ ýûꤪþ öþ üõõ ùî ¢ø üòøó ñþ¤¨ ¤¢ ü¨þä ¤øúà
ñø¬õ ¢ªþõ ùê¤þ£ ù¢÷û¢ ÷ ø öþ¨¤ öþ¢óø öø÷ã ü¨þä ¤ð .¢þ¢¤ðþõ
¤ ªú üûª¢ ëì ý¤ ø ù¢ª ª¢¤ ¨÷øþõ ù¢ª ¤ ýûùþ üõõ
üõóä ø üø¤ ýû®ú÷ öþ ù¢ª þî¤ õî .¢÷øª ý¤øâõ öþõ¥ ýø¤
ø ý¢õ üþõî ¥ øóõõ öú öþ¨¤ öþ¢óø ëªä ø ìþì ù¢ª ¢õ
¤¢ ü¨þä ùîþìø ý¥þð÷ö¥ ¤ø¯ .¢¢þõ ©¤ø¤ ¤ üø¤ ñø¬ ø ¨î
öª¢ø¡ ù¢ª ¤¢ìõ ø ñþ¬ é¢û ¢÷¨÷ø÷ ûüð¢õ öþ ¢ª÷ ùê¤þ£ ñþ¤¨
.¢÷¤ø¤¢ ¤ ù ¤
 
üìø ¡¨÷ ¤¢þ¢ ¤ ¢ø¡ ý¤òø þè ù÷øðþû üìø ù¢ª öþþã ìø ¥ ©þ
ö ¤¢ ùî ¢þ¥è ¤ ýùªþ¢÷ ø ¤îê û£õ öú ¤¢ ø ¤ø¨ ¢® ø ý¤þð¤¢
ï¤õ üìø .¢÷¢ª ¤¯õ öª¢ø¡ ¤¢ þè ø ô÷ öø÷ã ú÷ öþ¨¢ìõ ø õúó
¢¢ ¬¤ê û£õ öþ ù ¢¡ ¢¤î öþõ® ö¯þª ý¤ ¤ þóãê ùõ¢ ü¨þä
üð÷û¤ê éó¡õ ë¯÷õ ¤¢ ¢ø¡ öø¤þ ý¤ üð¢÷¥ é¢û ø ù¢¤î þøì ¤ öª¢ø¡
õ .¢÷î ôû¤ê ô¢¤õ ý¤ ¢÷ ü¨¤ ø þõ ñìò ¨÷ø ¢¡ ù¤ öþ ¤¢ .¢÷øª
ù û£õ ù꤯ ø¢ üð¨ø ø ¥þ÷ ¥ ¤ªþ ñòì¨ ü÷ø¥ê ø þøì öþ ¤¢
öþ¢óø üªú ¢ø ï÷û¤ê ¤¢ ô¢¤õ üõõ ¢ üè é¢û ù ñþ÷ ¤¢ ¤ðþ¢îþ
.¡¨ öø¥ê ¤ òîªõ ø ü¡¨ öþ¨¤
 
 
 
 
 
Iò Ió¯õ ¨¤úê Iù¢ø÷¡ öø÷î Iüîþ÷ø¤îó ¨ I
 
 
.¢þ¤£ð öþõ¤¢ õ ¤ ¢ø¡ ¢ì÷ ø ¢ú÷ªþ òø¨